"ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ 'ಇಂದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಚರತಾಂ' ಶ್ಲೋಕವು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಹಿಂದೆ ಓಡುವ ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಮಾನವನ ಪ್ರಜ್ಞೆ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ."
ಭಕ್ತಿ ವೇದಾಂತ ಸಾರ
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಶ್ಲೋಕ “ನ ಅಸ್ತಿ ಬುದ್ಧಿಃ ಅಯುಕ್ತಸ್ಯ…”ಯ ಸರಳ ವಿವರಣೆ: ಮನಸ್ಸು ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ, ಧ್ಯಾನವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಇಲ್ಲ, ಶಾಂತಿಯಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಸುಖ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ...
ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ ಎಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾ ಅದರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗದೆ ಬದುಕುವುದು. ಈ ಶ್ಲೋಕ, ತಟಸ್ಥ ಮನಸ್ಸು, ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ...
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಶ್ಲೋಕ "ಕ್ರೋಧಾತ್ ಭವತಿ ಸಮ್ಮೋಹಃ..." ಎಂಬುವದು ರೊಚ್ಚಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಸಮ್ಮೋಹ, ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಂಶ, ಬುದ್ಧಿನಾಶ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಸರ್ವನಾಶದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು...
ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇರುವ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಒಲವು ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಆ ಒಲವಿನಿಂದ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಆಸೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ...
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ 2.61 ಶ್ಲೋಕದ ತಾತ್ಪರ್ಯ: ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಯೋಗ, ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗೆ ಈ...
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಬೋಧನೆ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಧಕನು ಜ್ಞಾನಿ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಎಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರೂ ಸಹ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೆಡವಿ ಸೆಳೆದು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯ...
ಇದು ಗೀತೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ 2ರ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಂದ್ರಿಯ ಭೋಗಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆಬಂದಿದ್ದರೂ, ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಆ ಆಂತರಿಕ...
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ಸಾರಾಂಶದೊಂದಿಗೆ, ಆಮೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಚಿಂತನೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಆಂತರಂಗದತ್ತ ತಿರುಗಿಸುವ...
ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಲ್ಲ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅತಿಯಾದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಒಳಿತು ಅಥವಾ ಕೆಡುಕು ಎದುರಾದಾಗ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ತೋರಿಸದೇ ನಿಷ್ಠುರತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಪ್ರಜ್ಞೆ...
