ನವದೆಹಲಿ / ಬೆಂಗಳೂರು:
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಾಯುಯಾನ ಪ್ರಕಟಣೆ ‘ಫ್ಲೈಟ್ಗ್ಲೋಬಲ್’ (FlightGlobal) ನವೆಂಬರ್ ೨೦, ೨೦೨೬ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ‘೨೦೨೭ರ ವರ್ಲ್ಡ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸಸ್ ಡೈರೆಕ್ಟರಿ’ (2027 World Air Forces directory) ಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು (IAF) ೩೨ ಸಕ್ರಿಯ ರಫೇಲ್ (Rafale) ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದ ೩೫ ವಿಮಾನಗಳಿಗಿಂತ ಮೂರು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂದಾಜಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು (External estimate), ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ನೌಕಾಪಡೆ ಅಥವಾ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲ.
ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಲ್ಲ – ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ:
-
ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಕ್ಷೇಪ: ಫ್ಲೈಟ್ಗ್ಲೋಬಲ್ನ ಈ ಅಂದಾಜನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದು, ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾಗಲಿ ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಸಕ್ರಿಯ ವಿಮಾನಗಳ ಎಣಿಕೆಯಿಂದ ಯಾವ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಡೈರೆಕ್ಟರಿ ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿಲ್ಲ.
-
೩೬ ರಫೇಲ್ಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಭಾರತವು ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಿಂದ ಒಟ್ಟು ೩೬ ರಫೇಲ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ೨೮ ಏಕ-ಆಸನದ (Single-seat) EH ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟು ದ್ವಿ-ಆಸನದ (Two-seat) DH ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಜೂನ್ ೧೫, ೨೦೨೬ರಂದು ವಾಯುಪಡೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯು (Air Headquarters) ಪ್ರತಿ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ ೧೫೦ ಹಾರಾಟದ ಗಂಟೆಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ೩೬ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಐದು ತಿಂಗಳ “ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಸಪೋರ್ಟ್” (Bridge support) ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೋರಿತ್ತು. (ಗಮನಿಸಿ: ಈ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೋರಿಕೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿಮಾನಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ).
-
‘ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್’ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಮೇ ೨೦೨೫ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್’ (Operation Sindoor) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು ವಿಮಾನಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತ್ತಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ವಿಧಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಫ್ಲೈಟ್ಗ್ಲೋಬಲ್ ಡೈರೆಕ್ಟರಿಯ ಕಡಿಮೆ ರಫೇಲ್ ಅಂದಾಜು ಮಾತ್ರವೇ ಆ ನಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ರಫೇಲ್ಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (UPSC / KPSC Prelims Facts):
-
ರಫೇಲ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು (Variant Roles): ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ಡಸಾಲ್ಟ್ ಏವಿಯೇಷನ್ ನಿರ್ಮಿತ ರಫೇಲ್ ಕುಟುಂಬವು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಭೂ-ಆಧಾರಿತ ಏಕ-ಆಸನದ ‘C’ ಆವೃತ್ತಿ, ಭೂ-ಆಧಾರಿತ ದ್ವಿ-ಆಸನದ ‘B’ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆ-ಆಧಾರಿತ (Carrier-based) ಏಕ-ಆಸನದ ‘M’ ಆವೃತ್ತಿ. (ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಲಾದ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು EH ಮತ್ತು DH ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ).
-
ಏರ್ಫ್ರೇಮ್ ವಿನ್ಯಾಸ (Airframe Design): ರಫೇಲ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನವು ಅವಳಿ ಎಂಜಿನ್ಗಳನ್ನು (Twin engines) ‘ಕ್ಯಾನಾರ್ಡ್-ಡೆಲ್ಟಾ ರೆಕ್ಕೆ’ (Canard-delta wing) ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಡಸಾಲ್ಟ್ ಏವಿಯೇಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಹುಪಾತ್ರದ (Multirole) ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂರಚನೆಯಾಗಿದೆ.
-
ಓಮ್ನಿರೋಲ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ (Omnirole Operation): ಡಸಾಲ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ರಫೇಲ್ ಅನ್ನು “ಓಮ್ನಿರೋಲ್” (Omnirole) ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರರ್ಥ ಒಂದೇ ಹಾರಾಟದ (Single sortie) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯು ರಕ್ಷಣೆ, ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ, ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ನಿರೋಧಕದಂತಹ ಬಹು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ‘ವಿಚಾರ ವಿಸ್ತಾರ’ – ಇದು ಸುದ್ದಿಗಳ ಸವಿವರ
