ನವದೆಹಲಿ / ಬೆಂಗಳೂರು:
೨೦೨೬/೨೭ರ ಹಿಂಗಾರು (Rabi) ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಗೋಧಿ ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರದೇಶವು ೨೦೨೫/೨೬ರ ದಾಖಲೆಯ ೩೩.೬ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ಶೇ. ೬ರಷ್ಟು ಕುಸಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ರಾಯಿಟರ್ಸ್ (Reuters) ನವೆಂಬರ್ ೨೦, ೨೦೨೬ರಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅಂದಾಜಿಸಲಾದ ೩೧.೫೮ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ೨೦೦೦/೦೧ರ ನಂತರದ (೨೬ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ) ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತವಾಗಿದೆ.
ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಕೊರತೆಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಪ್ರಭಾವ:
-
ಬಿತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. ೧೫.೩ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ: ನವೆಂಬರ್ ೧೩ರವರೆಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೋಧಿ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಇದೇ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ. ೧೫.೩ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
-
ದಶಕದಲ್ಲೇ ಕನಿಷ್ಠ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ: ಜೂನ್ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ವರೆಗಿನ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯು ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು; ಪಂಜಾಬ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಶೇ. ೪೧ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
-
ಪರ್ಯಾಯ ಬೆಳೆಗಳತ್ತ ರೈತರ ಒಲವು: ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ಗೋಧಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದರೆ, ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರೈತರು ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಬೇಡುವ ಕಡಲೆ (Chickpeas) ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ (Rapeseed) ಬೆಳೆಗಳತ್ತ ಮುಖಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಾಲ್ನಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈತ ವಿಲಾಸ್ ಭುಟೇಕರ್ ಅವರು ಗೋಧಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಕಡಲೆ ಬೆಳೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ (MSP) ಅಲ್ಪ ಏರಿಕೆ:
-
೨೦೦೨/೦೩ರ ನಂತರದ ಕನಿಷ್ಠ ಹೆಚ್ಚಳ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಗೋಧಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು (MSP) ಕೇವಲ ಶೇ. ೧ರಷ್ಟು (₹೨೫) ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ಗೆ (೧೦೦ ಕೆ.ಜಿ.) ₹೨,೬೧೦ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ರಾಯಿಟರ್ಸ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ೨೦೦೨/೦೩ರ ನಂತರ ಗೋಧಿ ಎಂಎಸ್ಪಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (UPSC / KPSC Prelims Facts):
-
ಗೋಧಿಯ ‘ಆನ್ಸ್’ (Awns) ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಳಕೆ: ಗೋಧಿಯ ತೆನೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಮುಳ್ಳಿನಂತಹ ರಚನೆಗಳು ಅಥವಾ ‘ಆನ್ಸ್’ (Awns) ಎಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ (Photosynthesis) ನಡೆಸುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಗೋಧಿ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
-
ಎಂಎಸ್ಪಿ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (MSP Decision-Making): ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಲೆಗಳ ಆಯೋಗವು (Commission for Agricultural Costs and Prices – CACP) ಬೆಳೆಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಎಂಎಸ್ಪಿ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಂಪುಟ ಸಮಿತಿ (Cabinet Committee on Economic Affairs – CCEA) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
-
ನಿರ್ಣಾಯಕ ನೀರಾವರಿ ಹಂತ (Critical Irrigation Stage): ನೀರಾವರಿ ಗೋಧಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆಯಾದ ಸುಮಾರು ೨೦–೨೫ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬರುವ ‘ಕ್ರೌನ್-ರೂಟ್ ಇನಿಶಿಯೇಷನ್’ (Crown-root initiation – CRI) ಹಂತವು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ನೀರಾವರಿ ಹಂತವಾಗಿದೆ; ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆಯಾದರೆ ಬೇರುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಕವಲೊಡೆಯುವಿಕೆಗೆ (Tillering) ತೀವ್ರ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಗೋಧಿಯ ಪ್ಲಾಯ್ಡಿ (Wheat Ploidy): ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ರೆಡ್ ಗೋಧಿಯು (Bread wheat – Triticum aestivum) A, B ಮತ್ತು D ಜೀನೋಮ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಕ್ಸಾಪ್ಲಾಯ್ಡ್ (Hexaploid – $2n = 6x = 42$) ಆಗಿದೆ; ಆದರೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಾಸ್ತಾ ಮತ್ತು ರವೆ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಡ್ಯೂರಮ್ ಗೋಧಿಯು (Durum wheat) ಟೆಟ್ರಾಪ್ಲಾಯ್ಡ್ (Tetraploid – $2n = 4x = 28$) ಆಗಿದೆ.
ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ‘ವಿಚಾರ ವಿಸ್ತಾರ’ – ಇದು ಸುದ್ದಿಗಳ ಸವಿವರ
