ಓಲ್ಡ್ ಗೋವಾ: ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಒದಗಿಸುವ ವಿನೂತನ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ICAR–ಕೇಂದ್ರ ಕರಾವಳಿ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ICAR-CCARI), ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ಕೋರ್ ಕಾರ್ಬನ್ಎಕ್ಸ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ‘ಕಾರ್ಬನ್ ಪಾಠಶಾಲಾ: ರೈತರಿಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ’ (Carbon Pathshala: Voluntary Carbon Market for Farmers) ಎಂಬ ಒಂದು ದಿನದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ಓಲ್ಡ್ ಗೋವಾದ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ (KVK) ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.
ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ (ಕುಲಾಗರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಬಯೋಚಾರ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
೧. ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ (VCM & Carbon Credits):
-
ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ (VCM): ಸರ್ಕಾರದ ಕಡ್ಡಾಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ನಿಯಮಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
-
ಒಂದು ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ (One Carbon Credit): ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ೧ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ಗೆ ($CO_2$) ಸಮಾನವಾದ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೆ, ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ ಅಥವಾ ತಡೆಗಟ್ಟಿದರೆ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಕಾರ್ಬನ್ ಸೀಕ್ವೆಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (Carbon Sequestration): ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಮಣ್ಣು, ಸಸ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಬಯೋಮಾಸ್ನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟು ಶೇಖರಿಸುವ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.
೨. ಬಯೋಚಾರ್ (Biochar) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:
-
ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನ: ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು (ತೆಂಗು, ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಸ್ಯ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು) ಸೀಮಿತ ಆಮ್ಲಜನಕದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಸುವ ಪೈರೋಲಿಸಿಸ್ (Pyrolysis) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಇಂಗಾಲ ಸಮೃದ್ಧ ‘ಬಯೋಚಾರ್’ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿ: ಬಯೋಚಾರ್ ಮಣ್ಣಿನ ನೀರು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪೂರಕ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.
-
ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಯೂನಿಟ್ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ: ಭೋಪಾಲ್ನ ICAR-CIAE ನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಸಂದೀಪ್ ಮಂಡಲ್ ಅವರು ಕಾಂಟಾಕಿ ಕಿಲ್ನ್ (Kontaki Kiln) ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಯೂನಿಟ್ ಮೂಲಕ ರೈತರಿಗೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಬಯೋಚಾರ್ ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ನೀಡಿದರು.
೩. ರೈತರ ಆದಾಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ:
-
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯದ ಮೂಲ: ICAR-CCARI ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಡಾ. ಪರ್ವೀನ್ ಕುಮಾರ್ ಮಾತನಾಡಿ, ರೈತರು ತಮ್ಮ ತೋಟದ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಬಯೋಚಾರ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮಾರಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
-
ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ: ಗೋವಾದ ಕೇರಿ, ಪ್ರಿಯೋಲ್, ಮಡ್ಕೈ, ಕುಂಬಾರ್ಜುವಾ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಾಲಿ ಗ್ರಾಮಗಳ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ರೈತರು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ರೈತರು) ಈ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
| ವಿಷಯ / ಪರಿಕಲ್ಪನೆ | ವಿವರಣೆ / ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ |
| ICAR-CCARI | Indian Council of Agricultural Research – Central Coastal Agricultural Research Institute (ಸ್ಥಳ: ಓಲ್ಡ್ ಗೋವಾ). |
| ಬಯೋಚಾರ್ (Biochar) | ಪೈರೋಲಿಸಿಸ್ (ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತ ದಹನ) ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಸ್ಥಿರ ಇಂಗಾಲದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮಾದರಿಯ ಕೃಷಿ ಪೂರಕ ವಸ್ತು. |
| ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾನದಂಡ | ೧ ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ = ೧ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ $CO_2$ ಸಮಾನತೆ ($1\text{ tCO}_2\text{e}$). |
| ಕುಲಾಗರ್ (Kulagar System) | ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಡಿಕೆ, ತೆಂಗು, ಬಾಳೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮಿಶ್ರ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ. |
| VCM vs Compliance Market | VCM ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ಶಾಸನಬದ್ಧ ದಂಡನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. |
