ಭಾರತದ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ (Direct Tax Buoyancy) ಸತತ ಮೂರನೇ ವರ್ಷವೂ ೧ ಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ: ೨೦೨೪–೨೫ ರಲ್ಲಿ ೧.೩೯ ದಾಖಲು!
ಭಾರತದ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವು 2024-25 ರಲ್ಲಿ 1.39 ಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ಸತತ ಮೂರನೇ ವರ್ಷವೂ 1 ಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. CBDT ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ನೂತನ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ವಿತ್ತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆ ಅನುಸರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ದೇಶದ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವು (Direct Tax Buoyancy) ಸತತ ಮೂರನೇ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲೂ ೧ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ೨೦೨೪–೨೫ ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಮೌಲ್ಯವು ೧.೩೯ ರಷ್ಟಾಗಿದೆ.
ನಾಮಮಾತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ (Nominal GDP) ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಗಮನಾರ್ಹ ವೇಗವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.
೧. ಏನಿದು ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ (Direct Tax Buoyancy)?
ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ದೇಶದ ನಾಮಮಾತ್ರದ ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (Nominal GDP Growth Rate) ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ವೃದ್ಧಿ ದರವು (Direct Tax Collection Growth Rate) ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯುವ ವಿತ್ತೀಯ ಅನುಪಾತವೇ ‘ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬಾಯಾನ್ಸಿ’.
ಬಾಯಾನ್ಸಿ ಮೌಲ್ಯವು ೧ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ (> 1), ಅದೇ ಅವಧಿಯ ನಾಮಮಾತ್ರದ ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಿಂತ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹವು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂದರ್ಥ.
ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆ, ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ ತಡೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ತೆರಿಗೆ ಅನುಸರಣೆ (Voluntary Compliance) ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
೨. ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿತ್ತೀಯ ವರ್ಷಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ತುಲನೆ:
ಭಾರತವು ಕಳೆದ ಮೂರು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ೧ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ:
ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ
ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ (Buoyancy Ratio)
ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ
೨೦೨೨–೨೩
೧.೨೭
ಕೋವಿಡ್ ನಂತರದ ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ದೃಢ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹ.
೨೦೨೩–೨೪
೧.೪೮
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ (ITR) ಸಲ್ಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಸಂಗ್ರಹ.
೨೦೨೪–೨೫
೧.೩೯
ಸತತ ಮೂರನೇ ವರ್ಷವೂ ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಕ್ರೋಢೀಕರಣ.
೩. ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ: ಲೋಕಸಭಾ ಸಂಸದ ಭರ್ತೃಹರಿ ಮಹತಾಬ್ (Bhartruhari Mahtab) ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯು (Standing Committee on Finance), ದೇಶದ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ.
CBDT ಪರಿಶೀಲನೆ: ಕೇಂದ್ರೀಯ ನೇರ ತೆರಿಗೆಗಳ ಮಂಡಳಿಯು (CBDT) ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಕಾಗದರಹಿತ ಮುಖರಹಿತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (Faceless Assessment), ಟಿಡಿಎಸ್ ಸರಳೀಕರಣ ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆದಾರರ ಸ್ನೇಹಿ ಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಮಿತಿಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.
೪. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, ೨೦೨೫ ಮತ್ತು ನೂತನ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ಗಳು:
ಕಾಯ್ದೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆ: ಆರು ದಶಕಗಳ ಹಳೆಯ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೯೬೧ ರ ಬದಲಿಗೆ ಸರಳೀಕೃತ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, ೨೦೨೫ (Income-tax Act, 2025) ಅನ್ನು ೨೦೨೬ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
₹೧೨.೭೫ ಲಕ್ಷ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ತೆರಿಗೆ ರಹಿತ ಮಿತಿ: ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ೨೦೨೫–೨೬ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ನೂತನ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ (New Tax Regime) ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ನೌಕರರಿಗೆ ₹೧೨ ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ರಿಬೇಟ್ ಮತ್ತು ₹೭೫,೦೦೦ ಮೊತ್ತದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಡಿಡಕ್ಷನ್ (Standard Deduction) ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟು ₹೧೨.೭೫ ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಆದಾಯವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಯ್ಕೆಯ ಅವಕಾಶ: ಹಳೆಯ ಕಡಿತಗಳನ್ನು (Deductions) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ನೂತನ ಸರಳ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
ವಿಷಯ / ಪರಿಕಲ್ಪನೆ
ವಿವರಣೆ / ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ
ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬಾಯಾನ್ಸಿ (Tax Buoyancy)
ನಾಮಮಾತ್ರದ ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರದ ಅನುಪಾತ (ನೀತಿ ಮತ್ತು ದರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ).
ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಎಲಾಸ್ಟಿಸಿಟಿ (Tax Elasticity)
ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವುದೇ ನೀತಿ ಅಥವಾ ದರ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಕೇವಲ ಜಿಡಿಪಿ ವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು.
CBDT
Central Board of Direct Taxes – ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ನೇರ ತೆರಿಗೆಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ.
ಪ್ರಮುಖ ನೇರ ತೆರಿಗೆಗಳು
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ (Personal Income Tax), ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ತೆರಿಗೆ (Corporate Tax) ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ವಹಿವಾಟು ತೆರಿಗೆ (STT).
ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
ಭರ್ತೃಹರಿ ಮಹತಾಬ್ (Bhartruhari Mahtab).
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, ೨೦೨೫
೧೯೬೧ ರ ಹಳೆಯ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ೨೦೨೬ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನೂತನ ಶಾಸನ.
