ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್: ಭಾರತದ ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನ (EV) ವಲಯಕ್ಕೆ ಬೂಸ್ಟ್ ನೀಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಸಮಗ್ರ ಲಿಥಿಯಂ-ಅಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಗಳ (Rare Earth Magnets) ಮರುಬಳಕೆ ಘಟಕವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಕ್ಲಿಂಕ್ ಇಂಡಿಯಾ (Rocklink India) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ಈ ಘಟಕವು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ.
ಸುಸ್ಥಿರ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ
ಈ ಘಟಕವು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಗಾಗಿ ‘ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ’ಯನ್ನು (Circular Supply Chain) ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
-
ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಈ ಘಟಕವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 10,000 ಟನ್ ಲಿಥಿಯಂ-ಅಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು 60 ಟನ್ ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.
-
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲುಗೈ: ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ‘R2’ ಮರುಬಳಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ, ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದಂತಹ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಶೇ. 98 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮರುಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
-
ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆ: 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ 1,500 ಟನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ‘ರೇರ್-ಅರ್ಥ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್’ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪರಿಸರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿ ನವೀಕರಣ
ಈ ಘಟಕವು ವಿಸ್ತರಿತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ (EPR) ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಮೌಲ್ಯಯುತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವುದಲ್ಲದೆ, ಬಳಸಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಳಸುವ (Refurbishment) ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನೂ ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
-
EPR (Extended Producer Responsibility): ಉತ್ಪಾದಕರು ತಾವು ತಯಾರಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಈ ನಿಯಮ ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
-
ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಸ್ (Black Mass): ಬಳಸಿದ ಲಿಥಿಯಂ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಂದ ಮರುಪಡೆಯಲಾದ ವಸ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ನಿಕಲ್ನಂತಹ ಅಮೂಲ್ಯ ಲೋಹಗಳಿರುತ್ತವೆ.
-
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು (Critical Minerals): ಹಸಿರು ಇಂಧನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಇವು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
-
NdFeB ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ಗಳು: ಇವುಗಳನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳ ಮೋಟಾರ್ ಮತ್ತು ವಿಂಡ್ ಟರ್ಬೈನ್ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
