ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದ ಗಡಿ ಕಾಯುವ ಯೋಧರ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳ ಪಡಿತರ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಹತ್ವದ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೨೬ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨ ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಗಾಗಿ ‘ಭಾರತ್ ರೈಸ್’ (Bharat Rice for Troops) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ನಿಗಮದ (FCI – Food Corporation of India) ನಡುವೆ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿದ್ದು, ತುರ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ (Operational Contingencies) ಸೇನಾ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಎಫ್‌ಸಿಐನ ಗೋದಾಮುಗಳು, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಸರಕು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
೧. ಸೇನಾ ಪಡಿತರ ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ರಾಂತಿ (Military Ration Supply):
-
ನೇರ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Direct Delivery to Supply Depots):
ಈ ಹಿಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಘಟಕಗಳು ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಎಫ್‌ಸಿಐ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಪಡಿತರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನೂತನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ‘ಭಾರತ್ ರೈಸ್’ ಅನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸೇನಾ ಸರಬರಾಜು ಡಿಪೋಗಳಿಗೆ (Army Supply Depots), ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲಡಾಖ್‌ನ ಎತ್ತರದ ಶೀತಲ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ದುರ್ಗಮ ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಡಿಪೋಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಎರ್ಗೊನಾಮಿಕ್ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ (Ergonomic Packaging):
ಸೈನಿಕರು ಕಡಿದಾದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರೇಷನ್ ಸಾಗಿಸುವ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾದ (Ergonomic) ಹಾಗೂ ದೃಢವಾದ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಭಾರತ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಪಡಿತರ:
ರಕ್ಷಣಾ ಪಡಿತರದಲ್ಲಿ ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ‘ಭಾರತ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್’ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು (ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು/ಅಟ್ಟಾ) ಅಳವಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಪಡಿತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು (Organic rations) ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
-
‘ಜೈ ಜವಾನ್, ಜೈ ಕಿಸಾನ್’:
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು “ರೈತ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರ ನಡುವಿನ ಜೀವಂತ ಕೊಂಡಿ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿ, ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ನೀಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘೋಷಣೆಯಾದ ‘ಜೈ ಜವಾನ್, ಜೈ ಕಿಸಾನ್’ ಅನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರು.
೨. ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ನಿಗಮ (FCI) ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಒಪ್ಪಂದ:
-
ಎಫ್‌ಸಿಐ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ಖರೀದಿ, ಶೇಖರಣೆ, ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆಹಾರ ನಿಗಮಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೯೬೪ (Food Corporations Act, 1964) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ನಿಗಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
-
ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ತುರ್ತು ಬಳಕೆ (Operational Contingencies): ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ವಿಪತ್ತಿನಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೂರೈಕೆ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಾಗ, ಎಫ್‌ಸಿಐನ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಸೈಲೋಗಳು, ಗೋದಾಮುಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಜಾಲವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
೩. ‘ಭಾರತ್ ರೈಸ್’ ರಿಟೇಲ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Public Food Distribution):
-
ಪ್ರಾರಂಭ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಹಾರಧಾನ್ಯ ಒದಗಿಸಲು ೨೦೨೪ ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ₹೨೯ ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ. ದರದಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತ್ ರೈಸ್’ ಅನ್ನು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತ್ತು.
-
ಸಹಕಾರಿ ಜಾಲಗಳು: ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಭಂಡಾರ್ (Kendriya Bhandar – ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ), ನಾಫೆಡ್ (NAFED), ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಸಿಎಫ್ (NCCF) ಮಳಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
