ಮಹಿಳೆಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕಾನೂನುಗಳು ಹಕ್ಕುಗಳ ಅರಿವೇ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಹಲವು ಕಾನೂನುಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನುಗಳ ಅರಿವು ಇದ್ದರೆ ಅನ್ಯಾಯ, ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಹೋರಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಗೃಹ ಹಿಂಸೆ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಕ್ಕು

2005ರ Protection of Women from Domestic Violence Act ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಪತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಗುವ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೂ ಈ ಕಾನೂನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದ್ಯೋಗ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ತಡೆ

ಉದ್ಯೋಗ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ 2013ರಲ್ಲಿ Sexual Harassment of Women at Workplace Act ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಮಹಿಳೆ ಕಚೇರಿ, ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಅನುಭವಿಸಿದರೆ ಆಂತರಿಕ ದೂರು ಸಮಿತಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.

ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ಸಹಾಯದ ಹಕ್ಕು

ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾನೂನು ಸೇವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಉಚಿತ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಸಮಾನ ವೇತನದ ಹಕ್ಕು

ಒಂದೇ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು Equal Remuneration Act ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಲಿಂಗ ಆಧಾರಿತ ವೇತನ ಭೇದಭಾವ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದೆ.

ಮಾತೃತ್ವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಹಕ್ಕು

Maternity Benefit Act ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಬಳ ಸಮೇತ ರಜೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಈ ಕಾನೂನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ನೀಡುವ ಹಕ್ಕು

ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ “Zero FIR” ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ಘಟನೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದರೂ ಪೊಲೀಸರು ದೂರು ಸ್ವೀಕರಿಸಲೇಬೇಕು. ಮಹಿಳೆಯರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.