ನವದೆಹಲಿ / ಅಂಟಲ್ಯಾ (ಟರ್ಕಿ): ಟರ್ಕಿಯ ಅಂಟಲ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೯ ರಿಂದ ೨೦ ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾಪ್-೩೧ (COP31) ಹವಾಮಾನ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೧೧ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ‘೨೦೨೬ ರ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ’ದಲ್ಲಿ (CCPI) ಭಾರತವು 28 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ೨೦೨೫ ರ ಸೂಚ್ಯಂಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಶೇ. ೯೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲು ಹೊಂದಿರುವ ೬೪ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ದೇಶವೂ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ‘ಅತ್ಯುನ್ನತ’ (Very High) ಸಾಧನೆ ಮಾಡದ ಕಾರಣ ಮೊದಲ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಖಾಲಿ ಬಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ೪ ನೇ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರದರ್ಶನ:
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ‘ಮಧ್ಯಮ’ (Medium) ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ಭಾರತ, ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ:
-
ಹವಾಮಾನ ನೀತಿ (Climate Policy): ೧೩ ನೇ ಸ್ಥಾನ
-
ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ (GHG Emissions): ೩೧ ನೇ ಸ್ಥಾನ
-
ಇಂಧನ ಬಳಕೆ (Energy Use): ೩೩ ನೇ ಸ್ಥಾನ
-
ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ (Renewable Energy): ೪೦ ನೇ ಸ್ಥಾನ
ಸವಾಲುಗಳು: ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಗುರಿಗಿಂತ ಮುಂದಿದ್ದರೂ, ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಮಿತಿಗಳು (Storage), ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. ಗ್ರಿಡ್ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಮೇ ೨೦೨೫ ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ ರ ನಡುವೆ ಭಾರತವು ೨.೩ ಟೆರಾವ್ಯಾಟ್-ಗಂಟೆಗಳ (TWh) ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆ (Curtailment) ಎಂದು ‘ಎಂಬರ್’ (Ember) ಸಂಸ್ಥೆ ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.
ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಹವಾಮಾನ ಗುರಿಗಳು:
-
ಹಸಿರು ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳ ಉತ್ತೇಜನ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ದಕ್ಷತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪಕರಣಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಜನವರಿ ೨೦೨೬ ರಿಂದ ‘ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೀಮ್’ (CCTS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೪೯೦ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ತೀವ್ರತೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಅವಧಿಗೆ ಮುನ್ನವೇ ಗುರಿ ಸಾಧನೆ: ಜೂನ್ ೨೦೨೫ ರ ವೇಳೆಗೆ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ (Non-fossil) ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಶೇ. ೫೦ ರಷ್ಟನ್ನು ತಲುಪಿವೆ. ಈ ಮೂಲಕ ೨೦೩೦ ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಧಾರಿತ ಕೊಡುಗೆಯ (NDC) ಗುರಿಯನ್ನು ೫ ವರ್ಷ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ತಲುಪಲಾಗಿದೆ.
-
೨೦೩೧–೩೫ ರ ನೂತನ ಗುರಿಗಳು: ೨೦೦೫ ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಜಿಡಿಪಿಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಶೇ. ೪೭ ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಸುಮಾರು ಶೇ. ೬೦ ರಷ್ಟು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಸ್ಥಾಪಿತ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಹಾಗೂ ೩.೫ ರಿಂದ ೪ ಶತಕೋಟಿ ಟನ್ $CO_2$ ಸಮಾನವಾದ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಹೊದಿಕೆಯ ಕಾರ್ಬನ್ ಸಿಂಕ್ (Carbon Sink) ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (Exam Points):
-
ವರ್ಗಗಳ ತೂಕ (Category Weighting): CCPI ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗೆ ಶೇ. ೪೦ ರಷ್ಟು ತೂಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ, ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ನೀತಿಗೆ ತಲಾ ಶೇ. ೨೦ ರಷ್ಟು ತೂಕವಿದೆ.
-
ಸೂಚಕಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ (Indicator Design): ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫ ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹಾಗೂ ೨೦೩೦ ರ ಗುರಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ತಲಾ ನಾಲ್ಕು ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಮೊದಲ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳು ಖಾಲಿ: ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ೧.೫ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ತಾಪಮಾನ ಮಿತಿಯ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಯಾವುದೇ ದೇಶವೂ ಎಲ್ಲಾ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ‘ಅತ್ಯುನ್ನತ’ (Very High) ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ತೋರದ ಕಾರಣ, CCPI ಮೊದಲ ಮೂರು ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಖಾಲಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ‘ವಿಚಾರ ವಿಸ್ತಾರ’ – ಇದು ಸುದ್ದಿಗಳ ಸವಿವರ
