ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ತಿಂಡಿ-ತಿನಿಸುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ, ಉಪ್ಪು ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (FSSAI) ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಮುಂಭಾಗದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲೇಬಲಿಂಗ್ (Front-of-Pack Warning Labels – FOPL) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾದ ಅನುಸರಣಾ ಅಫಿಡವಿಟ್ನಲ್ಲಿ (Compliance Affidavit) ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದು, ನಿಗದಿತ ಮಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಕ್ಕರೆ, ಉಪ್ಪು ಅಥವಾ ಕೊಬ್ಬು ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಷಡ್ಭುಜಾಕೃತಿಯ (Red Hexagonal Warning Symbols) ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
೧. ಮುಂಭಾಗದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲೇಬಲ್ (FOPL) ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು:
-
ದೃಶ್ಯ ಘೋಷಣೆಗಳು (Pictorial Declarations): ಪ್ಯಾಕೆಟ್ನ ಮುಖ್ಯ ಮುಂಭಾಗದ ಫಲಕದಲ್ಲಿ (Principal Display Panel) ದಪ್ಪ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ “HIGH FAT” (ಅಧಿಕ ಕೊಬ್ಬು), “HIGH SUGAR” (ಅಧಿಕ ಸಕ್ಕರೆ), “HIGH SALT” (ಅಧಿಕ ಉಪ್ಪು) ಮತ್ತು “HIGHLY SWEETENED BEVERAGE” (ಅತಿಯಾದ ಸಿಹಿ ಪಾನೀಯ) ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಬೇಕು.
-
ಫಾಂಟ್ ಗಾತ್ರದ ನಿಯಮ: ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲೇಬಲ್ನ ಅಕ್ಷರಗಳ ಗಾತ್ರವು (Font size) ಪ್ಯಾಕೆಟ್ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮಾಹಿತಿ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಪಾಯಿಂಟ್ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಬೇಕು (At least 1 point larger).
-
ಸ್ಟಾರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಬದಲಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಚಿಹ್ನೆ: ಈ ಹಿಂದೆ ಯೋಚಿಸಲಾಗಿದ್ದ ‘೫-ಸ್ಟಾರ್ ರೇಟಿಂಗ್’ ಮಾದರಿಯ ಬದಲಿಗೆ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವ ಕೆಂಪು ಷಡ್ಭುಜಾಕೃತಿಯ ‘ವಾರ್ನಿಂಗ್ ಲೇಬಲ್’ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
೨. ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮಿತಿ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ICMR-NIN ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು:
-
ಆಧಾರ: ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಮಿತಿಗಳು, ಐಸಿಎಂಆರ್-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ‘Dietary Guidelines for Indians, 2024’ (ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಆಹಾರ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ೨೦೨೪) ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿವೆ.
-
ಗುರಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು: ಸಕ್ಕರೆ (Sugar), ಸೋಡಿಯಂ/ಉಪ್ಪು (Salt) ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್ ಕೊಬ್ಬು (Saturated Fat).
೩. ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಯೋಜನೆ (Two-Phase Implementation):
| ಹಂತಗಳು | ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು |
| ಹಂತ ೧ (Phase I) | ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಗುರಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ. |
| ಹಂತ ೨ (Phase II) | ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪೋಷಕಾಂಶವು ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದರೂ ಸಹ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲೇಬಲ್ ಅಳವಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. |
೪. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
-
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿ (PIL): ಕೇರಳ ಮೂಲದ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘3S and Our Health Society’ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಪಿಐಎಲ್ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಹಾರ ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು.
-
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳ ತಡೆ (NCDs): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ (Obesity), ಮಧುಮೇಹ (Diabetes) ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಂತಹ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಪ್ರೊಸೆಸ್ಡ್ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನ ಅತಿಯಾದ ಸೇವನೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
| ಸಂಸ್ಥೆ / ಪರಿಕಲ್ಪನೆ | ವಿವರಣೆ / ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ |
| FSSAI | ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದೆ, ೨೦೦೬ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಆಹಾರ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ). |
| ICMR-NIN | ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್ (NIN) – ಹೈದರಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (ICMR) ಪ್ರಮುಖ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ. |
| FOPL | Front-of-Pack Labelling – ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವ ಮುಂಭಾಗದ ಲೇಬಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. |
| ಕೆಂಪು ಷಡ್ಭುಜ ಚಿಹ್ನೆ | ಚಿಲಿ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸಂಕೇತ ಮಾದರಿ. |
