ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹಲ್ಲಿ ಪ್ರಭೇದ ಪತ್ತೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ‘ಮೆಸಲಿನಾ’ ಕುಲದ ದಾಖಲೆ

ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬಿಕಾನೇರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಜ್ನೇರ್ ಸಮೀಪದ ಅರೆ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹಲ್ಲಿ ಪ್ರಭೇದವೊಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ Mesalina bishnoi ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಪತ್ತೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಮೆಸಲಿನಾ’ (Mesalina) ಕುಲದ ಹಲ್ಲಿಗಳ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.

2025ರ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವೇಳೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಹಲ್ಲಿಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು. ಬಳಿಕ ನಡೆಸಿದ ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಇದು ಇದುವರೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದ ಎಂಬುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಅಧಿಕೃತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಜೂನ್ 1, 2026ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಹಲ್ಲಿ Mesalina watsonana ಜಾತಿ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ‘ಮೆಸಲಿನಾ’ ಕುಲದ ಸದಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕುಲವು Lacertidae ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅನೇಕ ಹಲ್ಲಿಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಸುಮಾರು 39.2 ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಈ ಸಣ್ಣ ಹಲ್ಲಿ ಬೂದು-ಕಂದು ಅಥವಾ ಆಲಿವ್-ಕಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ದೇಹದ ಮೇಲೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಟ್ಟೆಗಳು ಹಾಗೂ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದ ಅರೆ ಶುಷ್ಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ‘ಬಿಶ್ನೋಯಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ನೀಡಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿರುವ ಬಿಶ್ನೋಯಿ ಸಮುದಾಯದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, 1935ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ Malcolm A. Smith ಅವರು ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ Mesalina watsonana ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮಾದರಿ ಆಧಾರಿತ ದೃಢೀಕರಣ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದೀಗ Mesalina bishnoi ಪತ್ತೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಕುಲದ ಹಲ್ಲಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ದೊರೆತಿದೆ.

ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಲಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಪರೂಪದ ಜೀವಿಗಳ ಪತ್ತೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು.