ಭಾರತದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭದ್ರತಾ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತವು ನೆರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ 15,106.7 ಕಿ.ಮೀ ಭೂಗಡಿ ಹಾಗೂ 7,516.6 ಕಿ.ಮೀ ಕರಾವಳಿ ತೀರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಕ್ರಮ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆ, ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಗಡಿ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಯ ಪ್ರವೇಶ, ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆಗಸ್ಟ್ 8, 2026 ರಂದು ಗಡಿ ವಲಯದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ನೂತನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.

೧. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಡ್ಡಾಯ ರಹದಾರಿಗಳು (Permits):

ಅ. ಇನ್ನರ್ ಲೈನ್ ಪರ್ಮಿಟ್ (ILP):

• ಅನ್ವಯತೆ: ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಕ್ಷಿತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಕಡ್ಡಾಯ ಅನುಮತಿ ಪತ್ರ.

• ಕಾನೂನು ಆಧಾರ: ಬೆಂಗಾಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ ಆಕ್ಟ್, 1873.

• ರಾಜ್ಯಗಳು: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಮಿಜೋರಾಂ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರ.

• ಉದ್ದೇಶ: ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪವಿತ್ರತೆ, ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಭೂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು.

ಆ. ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟೆಡ್ ಏರಿಯಾ ಪರ್ಮಿಟ್ (PAP):

• ಅನ್ವಯತೆ: ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ.

• ಕಾನೂನು ಆಧಾರ: ಫಾರಿನರ್ಸ್ (ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟೆಡ್ ಏರಿಯಾಸ್) ಆರ್ಡರ್, 1958.

• ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಮಣಿಪುರ, ಮಿಜೋರಾಂ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಜಮ್ಮು & ಕಾಶ್ಮೀರ, ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಗಡಿ ವಲಯಗಳು.

• ವಿಶೇಷ ನಿಯಮ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ (MHA) ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯ.

ಇ. ರಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟೆಡ್ ಏರಿಯಾ ಪರ್ಮಿಟ್ (RAP):

• ಅನ್ವಯತೆ: ವಿದೇಶಿಯರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು. (ಉದಾ: ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹ).

• ಕಾನೂನು ಆಧಾರ: ಫಾರಿನರ್ಸ್ (ರಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟೆಡ್ ಏರಿಯಾಸ್) ಆರ್ಡರ್, 1963.

• ವಿಶೇಷತೆ: PAP ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಬಿಡಿ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು (Individual travelers) ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

೨. ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ (BSF) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ:

• ಕಾನೂನು ಆಧಾರ: ಬೋರ್ಡರ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಫೋರ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್, 1968 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 139.

• ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯಿಂದ 50 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದು (ಪಂಜಾಬ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಅಸ್ಸಾಂ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್).

• ಅಧಿಕಾರಗಳು: ಶೋಧನೆ, ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ (Seizure) ಮತ್ತು ಬಂಧನ. ಬಂಧಿತರನ್ನು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜ್ಯ ಪೋಲಿಸರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.

• ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆ: BSF ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು 50 ಕಿ.ಮೀ ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವುದನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿವೆ.

೩. ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು (ಆಗಸ್ಟ್ ೮, ೨೦೨೬):

ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದ ಯೋಜನಾ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ:

• 1 ಕಿ.ಮೀ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧಿತ ವಲಯ: IB, LoC ಮತ್ತು LAC ಯಿಂದ 1 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಸೋಲಾರ್, ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

• 50 ಕಿ.ಮೀ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್: ಗಡಿಯಿಂದ 50 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ (MHA) ಭದ್ರತಾ ಅನುಮೋದನೆ ಕಡ್ಡಾಯ.

• 1 ಕಿ.ಮೀ ನಿಂದ 20 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ‘ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಪತ್ರ’ (NOC) ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.

• ವಿದೇಶಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ನಿಷೇಧ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಚೀನಾ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮುಂತಾದ ನೆರೆ ದೇಶಗಳ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಕೇಂದ್ರದ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ.

೪. ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಗಳ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ (AFSPA – 1958):

• ಕಾನೂನು ಆಧಾರ: AFSPA ಆಕ್ಟ್, 1958 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3.

• ಘೋಷಣೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ‘ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶ’ (Disturbed Area) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬಹುದು (ಪ್ರತಿ 6 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ಕಡ್ಡಾಯ).

• ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಮಣಿಪುರ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವು ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು.

ವಿವಿಧ ರಹದಾರಿಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ನೋಟ (Table):

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:

• ILP ಮೂಲ: ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ತರಲಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

• IB, LoC & LAC ವ್ಯತ್ಯಾಸ:

  • IB (International Border): ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿ.

  • LoC (Line of Control): ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಸೇನಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ.

  • LAC (Line of Actual Control): ಭಾರತ-ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ವಾಸ್ತವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ.

• 150 ಯಾರ್ಡ್ ನಿಯಮ: 1975 ರ ಭಾರತ-ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಜಂಟಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಂತೆ ‘ಝೀರೋ ಲೈನ್’ ನಿಂದ 150 ಗಜಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ರಕ್ಷಣಾ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.