ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ (IOC) ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಆತಿಥೇಯರನ್ನು ಹಂತ ಹಂತದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆ, ಆಯೋಜನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆ, ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2019ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ನಂತರ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ನಗರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ‘ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ರೇಸ್’ ಬದಲಾಗಿ ಸಂವಾದ ಆಧಾರಿತ (Dialogue-based) ಆತಿಥೇಯ ಆಯ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
IOC ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
IOC ಅನ್ನು 1894ರ ಜೂನ್ 23ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಳವಳಿಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು 1896ರಲ್ಲಿ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
2019ರ ಜೂನ್ 24ರಂದು ನಡೆದ IOCಯ 134ನೇ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಆತಿಥೇಯ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಾದ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಗರ, ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ (NOC) ಸೇರಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಗರಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಹ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು.
ಈ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಸುಸ್ಥಿರತೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ Future Host Commissions ಭವಿಷ್ಯದ ಆತಿಥ್ಯ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಸಂಭಾವ್ಯ ಆತಿಥೇಯರ ಕುರಿತು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಆತಿಥೇಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳು
1. Continuous Dialogue – ನಿರಂತರ ಸಂವಾದ
ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರ, ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಯೊಂದಿಗೆ IOCಯೊಂದಿಗೆ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುತ್ತವೆ.
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. IOC ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿತ್ವ ದಾಖಲೆ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಖಾತರಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
2. Strategic Dialogue – ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಂವಾದ
ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ನಂತರ IOC ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯು ಆಯ್ದ ಆಸಕ್ತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಈ ಹಂತಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಬಹುದು.
ಅವರು ಮೊದಲು Future Host Questionnaireಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ, ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಖಾತರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಆತಿಥೇಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ Future Host Commission ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬಹುದು.
2036ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಈ ಹಂತವು 2027ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ 2028ರ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
3. Targeted Dialogue – ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂವಾದ
IOC ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯು ಅಂತಿಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ Preferred Hostsಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಖಾತರಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ನಂತರ Future Host Commission ಸಮಗ್ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರದಿಯನ್ನು IOC ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
2036ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಈ ಹಂತವು 2028ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
4. Host Election – ಆತಿಥೇಯರ ಆಯ್ಕೆ
Preferred Hosts ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು IOC ಸದಸ್ಯರ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ IOC ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಸದಸ್ಯರು ರಹಸ್ಯ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಆತಿಥೇಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಆತಿಥೇಯವು IOCಯೊಂದಿಗೆ Olympic Host Contractಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
2036ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಆತಿಥೇಯರನ್ನು 2029ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
2036ರ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಆತಿಥ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31 ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿದೆ.
ಆತಿಥೇಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡಗಳು
IOC ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ:
- ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಅನುಭವ: ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಸೂಕ್ತತೆ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅನುಭವ.
- ಹಣಕಾಸು ಯೋಜನೆ: ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಆಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸಲು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
- ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲ: ಸ್ಥಳೀಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಬೆಂಬಲ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಒಲವು.
- ಆಯೋಜನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಆತಿಥೇಯರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಭವ.
- Legacy Strategy: ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ನಂತರ ಉಳಿಯುವ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು.
- ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಆತಿಥೇಯರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಳವಳಿಯ ಗುರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ.
- ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆ: ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ, ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅಂಶಗಳು.
ಹೀಗಾಗಿ IOC ಆತಿಥೇಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಯೋಜನ, ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೂ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
2036ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ
2036ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಆತಿಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ IOCಯೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಏಳು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇತರ ದೇಶಗಳು:
- ಕತಾರ್
- ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ
- ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ
- ಜರ್ಮನಿ
- ಹಂಗೇರಿ
- ಟರ್ಕಿ
ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅಹಮದಾಬಾದ್ ನಗರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ಗೆ 2030ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 1,32,000 ಎಂದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- IOC ಸ್ಥಾಪನೆ: 23 ಜೂನ್ 1894
- ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಸ್ಥಳ: ಪ್ಯಾರಿಸ್
- ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್: 1896, ಅಥೆನ್ಸ್
- ಆತಿಥೇಯ ಆಯ್ಕೆ ವಿಧಾನ: ಸಂವಾದ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
- ಮೂರು ಸಂವಾದ ಹಂತಗಳು: Continuous Dialogue, Strategic Dialogue, Targeted Dialogue
- ಅಂತಿಮ ಆಯ್ಕೆ: ರಹಸ್ಯ ಮತದಾನ
- 2036ರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರವೇಶದ ಕೊನೆಯ ದಿನ: 31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026
- Strategic Dialogue ಆರಂಭ: ಮಾರ್ಚ್ 2027
- Targeted Dialogue ಆರಂಭ: ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028
- 2036ರ ಆತಿಥೇಯ ಆಯ್ಕೆ: 2029ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷೆ
- ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ನಗರ: ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಗುಜರಾತ್
- ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡಗಳು: ಹಣಕಾಸು, ಸುಸ್ಥಿರತೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲ, ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಆಯೋಜನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು Legacy
