“ನನ್ನ ಮಗನ ಭವಿಷ್ಯ ಚೆನ್ನಾಗಿರಬೇಕು… ಅವನಿಗಾಗಿ ಮನೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಜಮೀನು ಮಾಡಬೇಕು, ಹಣ ಕೂಡಿಸಬೇಕು.”
ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತೇವೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಡುತ್ತಾರೆ. ತಾವು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಸುಖವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಸೆ.
ಆದರೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸೋಣ.
ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನೇ ಒಂದು ದಿನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?
ಒಬ್ಬ ತಂದೆ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ ಕಟ್ಟಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಮನೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮಗನಿಗೆ ಕಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಆ ಮನೆ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ?
ಒಬ್ಬ ತಾಯಿ ಮಗಳಿಗಾಗಿ ಚಿನ್ನ ಕೂಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಮಗಳಿಗೆ ಕಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಆ ಚಿನ್ನ ಅವಳ ಬದುಕನ್ನು ಎಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ?
ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಣವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೊಡಬಹುದೇ?
ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯನಾಗುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?
ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪೋಷಕರೂ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಾ, ಸಮಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಡದೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?
ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ ಚೆನ್ನಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿಸುತ್ತೇವೆ. ಟ್ಯೂಷನ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತು ಮಾತನಾಡಲು ನಮಗೆ ಸಮಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
“ಊಟ ಆಯ್ತಾ?”
“ಹೋಮ್ವರ್ಕ್ ಆಯ್ತಾ?”
“ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಎಷ್ಟು?”
ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಮ್ಮ ಮಾತುಕತೆ ಮುಗಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಏನು ಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ “ನಿನ್ನ ದಿನ ಹೇಗಿತ್ತು?” ಎಂದು ಕೇಳಲು ಸಮಯ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ಊಟದ ಮೇಜು… ಒಂದು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಮಾಡಬಹುದು
ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡವಿರಲಿ, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ರಾತ್ರಿ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಾದರೂ ಕುಟುಂಬದವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಮಕ್ಕಳ ಶಾಲೆಯ ದಿನ ಹೇಗಿತ್ತು, ಏನಾಯಿತು, ಯಾರಾದರೂ ಹೊಸ ಸ್ನೇಹಿತರಾದರೇ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಏನು ಹೇಳಿದರು, ಯಾವುದಾದರೂ ಕಷ್ಟ ಎದುರಾಯಿತೇ, ಇಂದು ಏನು ಸಂತೋಷವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವ ವಾತಾವರಣ ಇರಬೇಕು.
ಅದೇ ರೀತಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯೂ ತಮ್ಮ ದಿನದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
“ಇಂದು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಯಿತು… ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಪರಿಹರಿಸಿದೆ.”
ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಮಾತು ಕೂಡ ಮಗುವಿಗೆ ಜೀವನದ ಒಂದು ಪಾಠವಾಗಬಹುದು.
ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಾಗ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಣ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಪರಿಶ್ರಮವಿದೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಾಗ ಪೋಷಕರಿಗೂ ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಶಾಲೆಯ ವಾತಾವರಣ, ಸ್ನೇಹಿತರ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ.
ಇಂತಹ ಮಾತುಕತೆಯಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲೊಂದು ಸುಂದರವಾದ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಾವು ಕೊಡುವ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಉಡುಗೊರೆ ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಆಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ; ಪ್ರತಿದಿನ ಅವರಿಗೆ ನೀಡುವ ನಮ್ಮ ಸಮಯವೂ ಆಗಬಹುದು.
ವಿಶ್ವಾಸ ಇರಲಿ… ಆದರೆ ಗಮನವೂ ಇರಲಿ
ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದೆ.
ಮೊಬೈಲ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಧನವನ್ನೂ ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು.
ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ವಿಶ್ವಾಸದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು.
ಮಕ್ಕಳು ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಏನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಯಾವ ರೀತಿಯ ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?
ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕು.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇವಲ “ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸಬೇಡ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, “ಮೊಬೈಲ್ ಅನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು” ಎಂದು ಕಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ವಿಶ್ವಾಸ ಇರಲಿ… ಆದರೆ ಗಮನವೂ ಇರಲಿ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇರಲಿ… ಆದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಇರಲಿ.
ಆಸ್ತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನಾಗಿಸಬಹುದು; ಸಂಸ್ಕಾರ ಬದುಕನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ
ಮನೆ, ಜಮೀನು, ಹಣ, ಚಿನ್ನ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿಗಳಿವೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ.
ಸಂಸ್ಕಾರ.
ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ.
ಜವಾಬ್ದಾರಿ.
ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ.
ಇತರರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಗುಣ.
ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಕುಗ್ಗದೆ ನಿಲ್ಲುವ ಮನಸ್ಸು.
ಇವುಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಕದಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮಗನಿಗೆ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಆಸ್ತಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಜ್ಞಾನ, ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುಲಭ ಮಾಡಬೇಡಿ
ಮಕ್ಕಳು ಕಷ್ಟಪಡಬಾರದು ಎಂಬುದು ಪೋಷಕರ ಸಹಜ ಆಸೆ.
ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಷ್ಟವನ್ನೂ ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ನಾವೇ ಎದುರಿಸಿದರೆ, ಅವರು ನಾಳೆ ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಮಕ್ಕಳು ಬಿದ್ದಾಗ ಅವರನ್ನು ಎತ್ತಬೇಕು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ಅವರು ಬೀಳದಂತೆ ದಾರಿಯನ್ನೇ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಅವರು ಯಾವಾಗ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ?
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನೂ ಕಲಿಸಬೇಕು.
ಅವರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಕೊಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದರ ಬೆಲೆಯನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಸಬೇಕು.
ಅವರಿಗೆ ಕನಸು ಕಾಣಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಆ ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡಲು ಪರಿಶ್ರಮಿಸುವುದನ್ನೂ ಕಲಿಸಬೇಕು.
ಕೊನೆಗೆ…

ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಬಹುದು, ಜಮೀನು ಮಾಡಬಹುದು, ಹಣ ಉಳಿಸಬಹುದು, ಚಿನ್ನ ಕೂಡಿಸಬಹುದು.
ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಳ್ಳೆಯದೇ.
ಆದರೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಸಮಯ ಉಳಿಸೋಣ.
ಒಟ್ಟಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡೋಣ.
ಅವರ ಶಾಲೆಯ ಕಥೆ ಕೇಳೋಣ.
ನಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಅವರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಹಾರ ಕೊಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳೋಣ.
ಏಕೆಂದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಗುವಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ದುಬಾರಿ ಉಡುಗೊರೆಯಲ್ಲ—“ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ” ಎಂಬ ಭರವಸೆ.
ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ ನಮ್ಮ ನಂತರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಳಿಯಬಹುದು.
ಆದರೆ ನಾವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಜ್ಞಾನ, ಸಂಸ್ಕಾರ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ—ಅವು ಅವರ ಮೂಲಕ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ತಲುಪಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಆಸ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
ಮನೆ ಕಟ್ಟುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.
ಚಿನ್ನ ಉಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವರಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು.
ಮೊಬೈಲ್ ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು.
ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿ ಮನೆ, ಜಮೀನು ಅಥವಾ ಹಣವಲ್ಲ.
ನಮ್ಮ ನಂತರವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕಬಲ್ಲ ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಈ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟುಹೋಗುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಆಸ್ತಿ.
ಅಂತಹ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರೆ, ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ—ಒಂದು ಸಮಾಜವೇ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗುತ್ತದೆ
ನೇತ್ರ ವೇಣುಗೋಪಾಲ್, ಕೊರಟಗೆರೆ…..
