ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಅಕ್ರಮ, ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ಹಾಗೂ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಕಂಟೆಂಟ್ ವಿರುದ್ಧ ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಕೇಂದ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು (MeitY) ನೂತನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಎಥಿಕ್ಸ್ ಕೋಡ್) ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿಯಮಗಳು, 2026 ಅನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2026 ರಂದು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಈ ನಿಯಮಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 2026 ರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿವೆ.
೧. ನೂತನ ಕಂಪ್ಲೈಯನ್ಸ್ ಕಾಲಮಿತಿ (Compliance Timelines):
-
ಅಕ್ರಮ ಕಂಟೆಂಟ್ ಟೇಕ್ಡೌನ್ – ೩ ಗಂಟೆ: ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ನೋಟಿಸ್ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ/ಅಕ್ರಮ ಕಂಟೆಂಟ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು (Takedown) ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಗೆ (ಫೇಸ್ಬುಕ್, ಎಕ್ಸ್, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ಇದ್ದ 36 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶವನ್ನು ಕೇವಲ 3 ಗಂಟೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳಿಗೆ – ೨ ಗಂಟೆ: ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ನಗ್ನತೆ, ನಕಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪ್ರದರ್ಶನ (Impersonation) ಮುಂತಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ದೂರು ಬಂದಾಗ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಇದ್ದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಗಡುವನ್ನು 2 ಗಂಟೆಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರ ದೂರುಗಳು: ಸಾಮಾನ್ಯ ದೂರುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಮಯವನ್ನು 72 ಗಂಟೆಗಳಿಂದ 36 ಗಂಟೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
೨. ‘ಸೈಂಟಿಫಿಕಲಿ ಜನರೇಟೆಡ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್’ (SGI/Deepfakes):
2026 ರ ನೂತನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ‘Synthetically Generated Information’ (SGI – ಎಐ ಕೃತಕ ಕಂಟೆಂಟ್) ಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
-
ಡಿಪ್ಫೇಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಐ ಕಂಟೆಂಟ್: ಎಐ/ಡಿಪ್ಫೇಕ್ ಬಳಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕಂಟೆಂಟ್ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ‘AI Generated’ ಲೇಬಲ್ ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರೇಸಬಲ್ ಮೆಟಾಡೇಟಾ (Metadata) ಇರಿಸುವುದನ್ನು ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
೩. ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು:
-
ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆ, ೨೦೦೦ ರ ಸೆಕ್ಷನ್ ೭೯ (Section 79): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವಾದಾತರಿಗೆ ‘ಸೇಫ್ ಹಾರ್ಬರ್’ (Safe Harbour) ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ವಿಭಾಗ. ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
-
ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ನಾಸ್ಕಾಂ (Nasscom) ನಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ವೇದಿಕೆಗಳು ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
-
ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆ, ೨೦೦೦ (IT Act, 2000): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಹಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಕಾನೂನು.
-
ಮೊದಲ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು: ‘Intermediary Guidelines and Digital Media Ethics Code Rules’ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ 2021 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು.
-
ಡಿಪ್ಫೇಕ್ಸ್ (Deepfakes): ಎಐ ಜೆನೆರೇಟಿವ್ ಮಾಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಫೇಸ್-ಸ್ವಾಪಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ನಕಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ.
-
PIB: ಪ್ರೆಸ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಬ್ಯೂರೋ (ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಸ್ಥೆ).
