ಮಿಜೋರಾಂನ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಕೃಷಿಕ ಮಹಿಳೆ ಜೆಡ್.ಟಿ. ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ FAO ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ‘100 ವುಮೆನ್ ಹೀರೋಸ್’, ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೃಷಿ ಕ್ರಾಂತಿ

ಐಜ್ವಾಲ್ / ರೋಮ್: ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಮಿಜೋರಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಕುಗ್ರಾಮವೊಂದರ ಮಹಿಳಾ ಕೃಷಿಕರೊಬ್ಬರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಜೋರಾಂನ ಲಾಂಗ್ತ್ಲೈ (Lawngtlai) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೌಂಗೌ (Sangau) ಗ್ರಾಮದ ೩೫ ವರ್ಷದ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಬೆಳೆಗಾರ್ತಿ ಜೆಡ್.ಟಿ. ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ (Z.T. Lalrithangi – ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ‘ಪಿ ಮಾರಿ-ಇ’ / Pi Mari-i) ಅವರು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘100 Women Heroes in Agrifood Systems and Rural Development’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ೨೦೨೬ ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ವರ್ಷ’ (International Year of the Woman Farmer 2026) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ೧೩೧ ದೇಶಗಳಿಂದ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ೬೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ೧೦೦ ಸಾಧಕಿಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಿಂದ ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮಿಜೋ (Mizo) ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಇವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

೧. ಕೃಷಿ ಯಶೋಗಾಥೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (Value Addition):

• ಆರಂಭ: ಮಾಜಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ ಅವರು ನೆರೆಯ ಸಿಯಾಹಾ (Siaha) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಕೃಷಿಕರಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾಗಿ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧,೦೦೦ ಸಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು.

• ವಿಸ್ತರಣೆ: ಮೊದಲ ವರ್ಷ ₹೧.೫ ಲಕ್ಷ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ೧೦,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟರು. ಜೊತೆಗೆ ಆವಕಾಡೊ (ಬೆಣ್ಣೆಹಣ್ಣು) ಮತ್ತು ಬಾಳೆ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಮಿಶ್ರಬೆಳೆಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.

• ಆದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ₹೧೦ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ವರಮಾನ ಗಳಿಸಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮೆರೆದರು.

• ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (Processing & Value Addition): ಕೇವಲ ಹಣ್ಣು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸಾವಯವ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ವೈನ್ (Strawberry Wine), ನಿರ್ಜಲೀಕೃತ ಡ್ರೈ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿಗಳು (Dehydrated Strawberries) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಡಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ (KVK) ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಜ್ಯೂಸ್ ಬಾಟ್ಲಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

• ಸ್ಥಳೀಯ ಮನ್ನಣೆ: ಮಿಜೋರಾಂ ಹಾರ್ಟಿ ಫೇರ್ ೨೦೨೬ ರಲ್ಲಿ ಲಾಂಗ್ತ್ಲೈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ‘ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃಷಿಕ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ಇವರು ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು.

೨. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭ – ವರ್ಲ್ಡ್ ಫುಡ್ ಫೋರಮ್ (World Food Forum):

• ಸ್ಥಳ: ಇಟಲಿಯ ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎಫ್‌ಎಒ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ (FAO Headquarters, Rome, Italy).

• ದಿನಾಂಕ: ೨೦೨೬ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨ ರಿಂದ ೧೬ ರವರೆಗೆ.

• ವೇದಿಕೆ: ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ವರ್ಲ್ಡ್ ಫುಡ್ ಫೋರಮ್ (World Food Forum) ನೇಪಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೃಷಿ-ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಜನತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹತ್ವದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

೩. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) – ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:

• ಸ್ಥಾಪನೆ: ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೫ (ಈ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ‘ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ದಿನ’ – World Food Day ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ).

• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ರೋಮ್, ಇಟಲಿ (Rome, Italy).

• ಸ್ವರೂಪ: ಹಸಿವು ಮುಕ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ವೃದ್ಧಿ, ಕೃಷಿ, ಅರಣ್ಯ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆ (Specialised Agency).

• ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು:

  1. The State of Food and Agriculture (SOFA)

  2. The State of Food Security and Nutrition in the World (SOFI)

  3. ಆಹಾರ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (Food Price Index).

೪. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ವರ್ಷ ೨೦೨೬ (IYWF 2026):

• ಘೋಷಣೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು (UNGA) ೨೦೨೬ ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ‘International Year of the Woman Farmer’ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದೆ.

• ಉದ್ದೇಶ: ಜಾಗತಿಕ ಕೃಷಿ-ಆಹಾರ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ (Agrifood Systems) ಮಹಿಳೆಯರು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಶ್ರಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಭೂಹಕ್ಕು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):