ನವದೆಹಲಿ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 17, 2026ರಿಂದ Jammu and Kashmir ಮತ್ತು Puducherry ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೆ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಕ್ರಮವು Constitution (106th Amendment) Act, 2023 ಅನ್ವಯ ಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಲೋಕಸಭೆ, ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 33% ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಆಧಾರ
106ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಒಂದು ಮೂರನೇ ಭಾಗದ ಸ್ಥಾನ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲು ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಪುಡುಚೇರಿ ಯಂತಹ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ವಿಭಿನ್ನ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು
ಪುಡುಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಯೂನಿಯನ್ ಟೆರಿಟರೀಸ್ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2023 ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ರಿಓರ್ಗನೈಸೇಶನ್ (ದ್ವಿತೀಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2023 ಮೂಲಕ ಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗಜೆಟ್ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದೆ.
ತಕ್ಷಣ ಜಾರಿಯಾಗದ ಕಾರಣ
ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ತಕ್ಷಣದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ Census ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. 2027 ಜನಗಣತಿಯ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣಾ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
2026ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಬಿಲ್ಲುಗಳು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗದಿದ್ದರೂ, 2023ರ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ ಮಾನ್ಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನೆಲೆಬಲ ಉಳಿದಿದ್ದು, ಜಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.
