ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಿಂದ ‘ಕವಚ್ ೪.೦’ (Kavach 4.0) ಗಾಗಿ ₹೨೨೩ ಕೋಟಿ ಅನುಮೋದನೆ: ಸ್ವದೇಶಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ರೈಲು ರಕ್ಷಣೆ (ATP), SIL-4 ಸುರಕ್ಷತೆ

ನವದೆಹಲಿ / ಗೋರಖ್‌ಪುರ: ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ರೈಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ತನ್ನ ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾದ ‘ಕವಚ್’ (Kavach) ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಮರೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ೨೦೨೬ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೮ ರಂದು, ಈಶಾನ್ಯ ರೈಲ್ವೆಯ (North Eastern Railway – NER) ವಾರಣಾಸಿ ವಿಭಾಗದ ೬೧೪.೭೫ ಮಾರ್ಗ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (Route Kilometres – Rkm) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ‘ಕವಚ್ ಆವೃತ್ತಿ ೪.೦’ (Kavach Version 4.0) ಅಳವಡಿಕೆಗಾಗಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ₹೨೨೩ ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

ಇದು ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ೬ ಕಿ.ಮೀ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಜೋಡಿ ಮಾರ್ಗೀಕರಣ (Doubling) ಸೇರಿದಂತೆ ಅದೇ ದಿನ ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ಒಟ್ಟು ₹೩೪೫ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

೧. ‘ಕವಚ್’ (Kavach) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ:

• ಸ್ವದೇಶಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ರೈಲು ರಕ್ಷಣೆ (Automatic Train Protection – ATP):

  ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆ (RDSO – Research Designs & Standards Organisation) ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸುಧಾರಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದು.

• SPAD ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ (Signal Passing at Danger):

  ಲೋಕೋ ಪೈಲಟ್ (ಚಾಲಕ) ಕೆಂಪು ಸಿಗ್ನಲ್ ಅನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ ರೈಲನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಲೋಪವನ್ನು ‘SPAD’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕವಚ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಲಕನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿ (Automatic Brake Application) ರೈಲನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.

• ಧೂಳು ಮತ್ತು ಮಂಜು ಕವಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ:

  ಲೋಕೋ ಕ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ ಮೂಲಕ ಚಾಲಕನಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಸಿಗ್ನಲ್ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಲೆವೆಲ್ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್ ಗೇಟ್‌ಗಳು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸೈರನ್/ವಿಜಿಲ್ ಮೊಳಗಿಸುತ್ತದೆ.

• ಮುಖಾಮುಖಿ ಡಿಕ್ಕಿ ತಡೆ (Head-on & Rear-end Collision Prevention):

  ಒಂದೇ ಹಳಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೈಲುಗಳು ಮುಖಾಮುಖಿ ಅಥವಾ ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ರೇಡಿಯೋ ಸಂವಹನದ (UHF / LTE) ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸಿ ಎರಡೂ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಂತರದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.

• SIL-4 ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ:

  ಕವಚ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಟ್ಟವಾದ ‘ಸೇಫ್ಟಿ ಇಂಟೆಗ್ರಿಟಿ ಲೆವೆಲ್-೪’ (Safety Integrity Level-4 – SIL-4) ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರರ್ಥ ೧೦,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ದೋಷ ಸಂಭವಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಅಪಾಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

೨. ಕವಚ್ ಆವೃತ್ತಿ ೪.೦ (Kavach Version 4.0) ನ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:

• ಆರ್‌ಡಿಎಸ್‌ಒ ಅನುಮೋದನೆ: ಕವಚ್ ಆವೃತ್ತಿ ೪.೦ ಅನ್ನು RDSO ಸಂಸ್ಥೆಯು ೨೦೨೪ ರ ಜುಲೈ ೧೬ ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಿತು.

• ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆ:

  • ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಥಳ ನಿಖರತೆ (Location Accuracy), ಕಡಿಮೆ ಲೇಟೆನ್ಸಿ, ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ತಿರುವುಗಳು/ಸುರಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಡೆರಹಿತ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸಂಪರ್ಕ ನೀಡುತ್ತದೆ.

  • 5G ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಸಂವಹನ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.

• ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ (Commissioning):

  ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಕವಚ್ ೪.೦ ಅನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ೨೦೨೬ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೩ ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಮಧ್ಯ ರೈಲ್ವೆಯ (SCR) ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಭಾಗದ ಮಲ್ಕಾಜ್‌ಗಿರಿ-ಕಾಮರೆಡ್ಡಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ (೧೦೮ ಮಾರ್ಗ ಕಿ.ಮೀ) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಿತು.

• ಹಾಲಿ ಜಾಲದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ:

  ೨೦೨೬ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦ ರ ವೇಳೆಗೆ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೆಹಲಿ-ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ-ಹೌರಾ ಪ್ರಮುಖ ಗೋಲ್ಡನ್ ಡಯಾಗ್ನಲ್ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨,೬೩೩ ಮಾರ್ಗ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕವಚ್ ೪.೦ ಅಳವಡಿಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ.

೩. ವಾರಣಾಸಿ ವಿಭಾಗದ ನೂತನ ಯೋಜನೆ:

• ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಈಶಾನ್ಯ ರೈಲ್ವೆ (NER) ವಲಯದ ವಾರಣಾಸಿ ವಿಭಾಗದ ಉಳಿದಿರುವ (Balance sections) ೬೧೪.೭೫ ಮಾರ್ಗ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್‌ಗಳಿಗೆ ಕವಚ್ ೪.೦ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ವೆಚ್ಚ: ₹೨೨೩ ಕೋಟಿ.

• ಪ್ರಯೋಜನ: ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದಟ್ಟಣೆಯ ಯಾತ್ರಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗೆ ೧೩೦-೧೬೦ ಕಿ.ಮೀ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶೂನ್ಯ-ಅಪಘಾತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವಚ ದೊರೆಯಲಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):