ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬ ಆಧಾರಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು: ಅಸ್ಸಾಂ ಒರುನೊಡೊಯ್, ಪೊಂಗಲ್-ಓಣಂ ಕಿಟ್‌ಗಳು, ಬೋನಸ್ ನಿಯಮಗಳು ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ನವದೆಹಲಿ / ಗುವಾಹಟಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು ಕೇವಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT), ಆಹಾರ ಕಿಟ್‌ಗಳು, ಹಬ್ಬದ ಭತ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ‘ಕಲ್ಯಾಣ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿ’ (Festival-Linked Public Welfare Schemes) ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳು ತಳಮಟ್ಟದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಋತುಮಾನದ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಿ, ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು (Consumer Demand) ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಅಸ್ಸಾಂ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯ ಹಬ್ಬದ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ‘ಒರುನೊಡೊಯ್’ (Orunodoi) ಯೋಜನೆಯಡಿ ೨೦೨೬ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ನೆರವನ್ನು ₹೧,೫೦೦ ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೪೦ ಲಕ್ಷ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಸಿಗಲಿದೆ.

೧. ಅಸ್ಸಾಂನ ಹೆಗ್ಗುರುತಿನ ಯೋಜನೆ – ಒರುನೊಡೊಯ್ (Orunodoi Scheme):

• ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ: ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ.

• ಒರುನೊಡೊಯ್ ೩.೦ (Orunodoi 3.0): ಈ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಯಡಿ ಅರ್ಹ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ₹೧,೨೫೦ ನಿಯಮಿತ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ೩೫ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

• ಹಬ್ಬದ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು (೨೦೨೬):

  • ಬೊಹಾಗ್ ಬಿಹು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬): ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಮುಂಗಡವಾಗಿ ₹೮,೦೦೦ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು (ಜನವರಿ-ಏಪ್ರಿಲ್ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ನಿಯಮಿತ ಭತ್ಯೆ ₹೫,೦೦೦ + ಬಿಹು ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷ ಕೊಡುಗೆ ₹೩,೦೦೦).

  • ಪ್ರವಾಹ ಸಂತ್ರಸ್ತ ಪರಿಹಾರ (ಜುಲೈ ೨೦೨೬): ಶಿವಸಾಗರ್, ಚರೈಡಿಯೋ, ಜೋರ್ಹತ್, ಗೋಲಾಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ನೆರವನ್ನು ₹೨,೫೦೦ ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.

  • ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾ ಕೊಡುಗೆ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬): ಮಾಸಿಕ ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ₹೧,೫೦೦ ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಿ ೪೦ ಲಕ್ಷ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

೨. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಬ್ಬದ ಕಿಟ್ ಮತ್ತು ನಗದು ವಿತರಣಾ ಮಾದರಿಗಳು:

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸುಗ್ಗಿ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪಡಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (PDS) ಮೂಲಕ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಕಿಟ್ ಹಾಗೂ ನಗದು ವಿತರಿಸುವ ಬಲಿಷ್ಠ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ:

೩. ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಬೋನಸ್ ನಿಯಮಗಳು:

ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೌಕರರ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬೋನಸ್ ಘೋಷಿಸುತ್ತವೆ:

• ಉತ್ಪಾದಕತೆ-ರಹಿತ ಬೋನಸ್ (Non-PLB / Ad-hoc Bonus):

  • ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಗ್ರೂಪ್ ‘ಸಿ’ ಮತ್ತು ಗೆಜೆಟೆಡ್ ಅಲ್ಲದ ಗ್ರೂಪ್ ‘ಬಿ’ ನೌಕರರಿಗೆ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಿಗೆ (CAPF) ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

  • ಇದು ೩೦ ದಿನಗಳ ಮೂಲ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದು, ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ₹೭,೦೦೦ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ೬ ತಿಂಗಳ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ ಪೂರೈಸಿರಬೇಕು.

• ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಆಧಾರಿತ ಬೋನಸ್ (Productivity-Linked Bonus – PLB):

  • ರೈಲ್ವೆ, ಅಂಚೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳ ನೌಕರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

  • ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯು (Department of Posts) ಅರ್ಹ ನೌಕರರಿಗೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಡಾಕ್ ಸೇವಕರಿಗೆ (GDS) ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಕ್ಯಾಶುಯಲ್ ಲೇಬರ್‌ಗಳಿಗೆ ೬೦ ದಿನಗಳ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ PLB ಬೋನಸ್ ಮಂಜೂರು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

೪. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಯಾತ್ರಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು:

• ಪುದುಚೇರಿ (ದೀಪಾವಳಿ ಗಿಫ್ಟ್ ಸ್ಕೀಮ್): ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಇತರೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿಯು (BOCW) ನೋಂದಾಯಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಖಾತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ₹೨,೦೦೦ ಡಿಬಿಟಿ ಮೂಲಕ ಜಮಾ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಕನಿಷ್ಠ ೬ ತಿಂಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯ).

• ರೈಲ್ವೆ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷ ರೈಲುಗಳು (Trains on Demand – TODs): ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾ, ದೀಪಾವಳಿ ಮತ್ತು ಛತ್ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದಟ್ಟಣೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಉತ್ತರ ಮಧ್ಯ ರೈಲ್ವೆ (NCR) ೨೦೨೬ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ೩೦ ರವರೆಗೆ ೧,೦೫೩ ವಿಶೇಷ ರೈಲು ಟ್ರಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದೆ.

• ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ತೀರ್ಥ ಯಾತ್ರಾ ಯೋಜನೆ (ಪಂಜಾಬ್):

  • ೨೦೨೫ ರ ನವೆಂಬರ್ ೯ ರಂದು ಆರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ೫೦ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಉಚಿತ ಎಸಿ ಸ್ಲೀಪರ್ ಬಸ್, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಯಾತ್ರೆ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

  • ೨೦೨೬ ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡ ತಾಣಗಳು: ಶ್ರೀ ಖಾಟು ಶ್ಯಾಮ್ – ಸಾಲಾಸರ್ ಬಾಲಾಜಿ ಧಾಮ್, ಹರಿದ್ವಾರ – ರಿಷಿಕೇಶ, ಮತ್ತು ಮಥುರಾ – ಬೃಂದಾವನ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):