ಬೆಂಗಳೂರು / ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ವಾಯುಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಹುದಶಕಗಳ ಕನಸಾದ ಸ್ವದೇಶಿ ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ (DRDO) ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಗ್ಯಾಸ್ ಟರ್ಬೈನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (GTRE) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ‘ಕಾವೇರಿ ಡ್ರೈ ಎಂಜಿನ್’ (Kaveri Dry Engine / Kaveri Derivative Engine) ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಹೈ-ಆಲ್ಟಿಟ್ಯೂಡ್ ಮತ್ತು ನೈಜ ಹಾರಾಟ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ (Flight Trials) ೪೮.೫ ಕಿಲೋನ್ಯೂಟನ್ (48.5 kN) ಗರಿಷ್ಠ ಡ್ರೈ ಥ್ರಸ್ಟ್ (Peak Dry Thrust) ದಾಖಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿದೆ.
ಈ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರಹಸ್ಯ ಮಾನವರಹಿತ ಕಾದಾಟ ವಿಮಾನವಾದ ‘ಘಾತಕ್’ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ಯುಸಿಎವಿ (Ghatak Stealth UCAV) ಗೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
೧. ಕಾವೇರಿ ಎಂಜಿನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರ:
-
ಗುರಿ ಮೀರಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ: ಕಾವೇರಿ ಡ್ರೈ ಎಂಜಿನ್‌ಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಗರಿಷ್ಠ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಗುರಿ ಸುಮಾರು ೪೬ kN (ಕಿಲೋನ್ಯೂಟನ್) ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ರಷ್ಯಾದ ತೀವ್ರ ಶೀತ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ವಾತಾವರಣದ ಹಾರಾಟ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಗುರಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ೪೮.೫ kN ಪೀಕ್ ಡ್ರೈ ಥ್ರಸ್ಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದೆ.
-
‘ಡ್ರೈ ಎಂಜಿನ್’ (Non-Afterburning Turbofan):
-
ಡ್ರೈ ಥ್ರಸ್ಟ್ (Dry Thrust): ಆಫ್ಟರ್ಬರ್ನರ್ (Afterburner) ಬಳಸದೆ ಎಂಜಿನ್ ಕೇವಲ ಕೋರ್ ಟರ್ಬೈನ್ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶಕ್ತಿ/ತಳ್ಳುವ ಬಲ.
-
ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ತತ್‌ಕ್ಷಣದ ವೇಗವರ್ಧನೆಗೆ (Supersonic speed) ನಿಷ್ಕಾಸ ಅನಿಲದ ಹರಿವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಇಂಧನವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿ ಆಫ್ಟರ್ಬರ್ನರ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ (ರಹಸ್ಯ) ಡ್ರೋನ್‌ಗಳಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅತಿಗೆಂಪು ಸಿಗ್ನೇಚರ್ (Low Infrared Signature) ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ‘ನಾನ್-ಆಫ್ಟರ್‌ಬರ್ನಿಂಗ್ ಡ್ರೈ ಎಂಜಿನ್’ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
-
-
ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಘಾತಕ್ (Ghatak UCAV): ಇದು ಭಾರತದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಮಾನವರಹಿತ ಕಾಂಬ್ಯಾಟ್ ಏರಿಯಲ್ ವೆಹಿಕಲ್ (UCAV) ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹಾರುವ ರೆಕ್ಕೆಯ ಆಕಾರದ (Flying-wing stealth design) ರಚನೆ ಹೊಂದಿದೆ.
೨. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಾರಾಟ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು (Flight Testing):
ಸ್ವದೇಶಿ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಂತರ ನೈಜ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಭಾರತವು ರಷ್ಯಾದ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ವಾಯುಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೆರವು ಪಡೆದಿದೆ:
-
ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು:
-
CIAM (Central Institute of Aviation Motors): ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಏರೋ-ಎಂಜಿನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ.
-
ಗ್ರೋಮೋವ್ ಫ್ಲೈಟ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (Gromov Flight Research Institute): ಸಂಕೀರ್ಣ ಹಾರಾಟ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೌಲಭ್ಯ.
-
-
ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಟೆಸ್ಟ್‌ಬೆಡ್ (Flying Testbed – FTB):
೪-ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೃಹತ್ ಸೋವಿಯತ್ ವಿನ್ಯಾಸದ ಇಲ್ಯುಶಿನ್-೭೬ (Ilyushin Il-76) ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವಿಮಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದು, ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ಎಂಜಿನ್ ಅಳವಡಿಸಿ ವಿವಿಧ ಎತ್ತರ, ಗಾಳಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
-
ಹಾರಾಟ ಅನುಮೋದನೆ: ಈ ನಾನ್-ಆಫ್ಟರ್‌ಬರ್ನಿಂಗ್ ಕಾವೇರಿ ಎಂಜಿನ್‌ಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೨೪ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೩ ರಂದು ನೈಜ ಹಾರಾಟ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ (Inflight Testing) ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ನೀಡಿತ್ತು.
೩. ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಆವೃತ್ತಿಗಳು (CEMILAC & Kaveri 2.0):
-
೨೦೨೬ ರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಗುರಿ: ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ೨೦೨೬ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಕಾವೇರಿ ಡ್ರೈ ಎಂಜಿನ್‌ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಏರ್‌ವರ್ದಿನೆಸ್ (ಹಾರಾಟ ಯೋಗ್ಯತೆ) ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಗಡುವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ.
-
ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತದ ಮಿಲಿಟರಿ ವಾಯುಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಡಿಆರ್‌ಡಿಒದ ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ CEMILAC (Centre for Military Airworthiness and Certification) ಈ ಪರೀಕ್ಷಾ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ನೀಡಲಿದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ‘ಘಾತಕ್’ ಮೂಲಮಾದರಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (Integration).
-
ಕಾವೇರಿ ೨.೦ (Kaveri 2.0):
ಭವಿಷ್ಯದ ತೇಜಸ್ ಮಾರ್ಕ್-೧ಎ/೨ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ (AMCA) ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕಾವೇರಿ ೨.೦ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ:
-
ಡ್ರೈ ಥ್ರಸ್ಟ್: ೫೫ ರಿಂದ ೬೦ kN.
-
ಆಫ್ಟರ್ಬರ್ನರ್ ಥ್ರಸ್ಟ್ (Wet Thrust): ೯೦ ರಿಂದ ೧೦೦ kN.
-
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):
| ನಿಯತಾಂಕ / ಪರಿಕಲ್ಪನೆ | ವಿವರಣೆ / ಪರೀಕ್ಷಾ ಮುಖ್ಯಾಂಶ | ||||
| ಎಂಜಿನ್ ಹೆಸರು | ಕಾವೇರಿ ಡ್ರೈ ಎಂಜಿನ್ (Kaveri Derivative Engine). | ||||
