ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ, 19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ದಿನಕ್ಕೆ (World Heritage Day) ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಲಡಾಖ್ನಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಪೆಟ್ರೋಗ್ಲಿಫ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ವಿನಯ್ ಕುಮಾರ್ ಸಕ್ಸೇನಾ ಅವರು ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಒತ್ತಡ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯಿಂದ ಲಡಾಖ್ನ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಈ ಶಿಲಾ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು.
ಪೆಟ್ರೋಗ್ಲಿಫ್ಗಳು ಎಂದರೇನು?
ಪೆಟ್ರೋಗ್ಲಿಫ್ಗಳು ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿದ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು, ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವ ಜೀವನ, ವಲಸೆ ಮಾದರಿಗಳು, ನಂಬಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ವ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಲಡಾಖ್ನಲ್ಲಿರುವ ಪೆಟ್ರೋಗ್ಲಿಫ್ಗಳು ಬೇಟೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ ಐಬೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಂತರದ ಕಾಲದ ಬೌದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸ್ತೂಪ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ಯಾನದ ಮಹತ್ವ
ಲಡಾಖ್ನಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 400 ಪೆಟ್ರೋಗ್ಲಿಫ್ ತಾಣಗಳಿವೆ. ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸ್ಫೋಟ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಿಂಧೂ ಮತ್ತು ಝನ್ಸ್ಕರ್ ನದಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಅನೇಕ ಒಂಟಿ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಹೊಸ ಉದ್ಯಾನವನವು ಇಂತಹ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ, ಸಂರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ASI ಮತ್ತು ಲಡಾಖ್ ಆಡಳಿತದ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದ
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪುರಾತತ್ವ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ASI) ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (MoU) ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಲಡಾಖ್ನ ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೈನೀಸ್, ಅರೇಬಿಕ್, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಷೆಗಳ ಶಾಸನಗಳಿದ್ದು, ಇದು ಲಡಾಖ್ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
-
ಪೆಟ್ರೋಗ್ಲಿಫ್ಗಳು: ಇವು ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳು (ಪಿಕ್ಟೋಗ್ರಾಫ್ಗಳು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿದವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ).
-
ಲಡಾಖ್: ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಶಿಲಾ ಕಲೆಯ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
-
ಪ್ರಮುಖ ತಾಣಗಳು: ದೋಮ್ಖರ್, ಅಲ್ಚಿ, ಚಿಲ್ಲಿಂಗ್, ದಾಹ ಹಾನು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಗ್ಟ್ಸೆ.
-
ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ದಿನ: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ 18 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
