ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿ ಬಳಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಸೂದೆ ೨೦೨೬: ಸಂಪುಟದ ಮಹತ್ವದ ಅನುಮೋದನೆ!

ಬೆಂಗಳೂರು: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಜಮೀನುಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳ ದುರ್ಬಳಕೆ ತಡೆಯಲು ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆವರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿ ಬಳಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಸೂದೆ, ೨೦೨೬’ (The Karnataka Regulation of Use of Government Premises and Public Property Bill, 2026) ಕರಡಿಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೩, ೨೦೨೬ ರಂದು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಈ ನೂತನ ಕರಡು ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಸಭೆ-ಸಮಾರಂಭ, ರ್ಯಾಲಿ ಅಥವಾ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

೧. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಸೂದೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯತೆ:

• ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಘಟಕಗಳು: ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ನೋಂದಾಯಿತ ಅಥವಾ ಅನೋಂದಾಯಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಘಗಳು, ಸೊಸೈಟಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಈ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

• ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು: ೧೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ಸಮಾವೇಶವಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಾವೇಶಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಭೆಗಳು, ಪಥಸಂಚಲನಗಳು (Route Marches) ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯ.

• ವಿನಾಯಿತಿಗಳು (Exemptions): ಮದುವೆ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ಶವಸಂಸ್ಕಾರದ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಮನರಂಜನಾ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಡ್ಡಾಯ ಅನುಮತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ.

೨. ಕಠಿಣ ದಂಡ ಮತ್ತು ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯ ನಿಯಮಗಳು:

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಅಥವಾ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದನ್ನು ‘ಅಕ್ರಮ ಪ್ರವೇಶ’ (Trespass) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

• ಮೊದಲ ಬಾರಿಯ ಅಪರಾಧ: ಗರಿಷ್ಠ ೨ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ, ₹೧,೦೦,೦೦೦ (₹1 ಲಕ್ಷ) ವರೆಗೆ ದಂಡ ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ವಿಧಿಸಬಹುದು.

• ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಅಪರಾಧ: ಗರಿಷ್ಠ ೩ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ₹೨,೦೦,೦೦೦ (₹2 ಲಕ್ಷ) ವರೆಗೆ ದಂಡ.

• ಮುಂದುವರಿದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ: ಶಿಕ್ಷೆಯ ನಂತರವೂ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಪ್ರತಿದಿನಕ್ಕೆ ₹೫,೦೦೦ ವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

• ಕಾಗ್ನಿಸೇಬಲ್ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನು ರಹಿತ: ಈ ಮಸೂದೆಯಡಿ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳನ್ನು ಕಾಗ್ನಿಸೇಬಲ್ (Cognisable) ಮತ್ತು ಜಾಮೀನು ರಹಿತ (Non-bailable) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸಬ್-ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ (PSI) ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ದರ್ಜೆಯ ಪೋಲಿಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಬಂಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

೩. ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ-ಕಾನೂನು ಸಂದರ್ಭ:

• ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಡೆ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಆದೇಶಕ್ಕೆ (Government Order) ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಡೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಶಾಂತಿಯುತ ಸಮಾವೇಶದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾನೂನಿನ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಕಾರಣ ಈ ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮೇಲ್ಮನವಿ: ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅನುಮತಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಭಾಗೀಯ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ (Divisional Commissioner) ೩೦ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ: ಈ ಕಾನೂನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ; ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಕಾಲ್ತುಳಿತ ತಡೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ತಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯೇ ಇದರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಕುರಿತ ವರದಿಗಳನ್ನು The Hindu ವರದಿ ಮತ್ತು The News Minute ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:

• ಮಸೂದೆಯ ಹೆಸರು: The Karnataka Regulation of Use of Government Premises and Public Property Bill, 2026.

• ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮಂಡಳಿಗಳು ಅಥವಾ ನಿಗಮಗಳ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿರುವ ಭೂಮಿ, ಕಟ್ಟಡ, ರಸ್ತೆ, ಉದ್ಯಾನವನ, ಜಲಮೂಲ ಮತ್ತು ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು.

• ಕಾಗ್ನಿಸೇಬಲ್ ಅಪರಾಧ: ಪೋಲಿಸರು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರ ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಬಹುದಾದ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧ.

• ಜಾಮೀನು ರಹಿತ ಅಪರಾಧ: ಜಾಮೀನು ಪಡೆಯುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.