ಮಾನವ ಡೈವರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣಾ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾನವರಹಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಅಂಡರ್‌ವಾಟರ್ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳು
Uncrewed Underwater Vehicle (UUV) ಎಂಬುದು ಮಾನವರಹಿತವಾಗಿ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇವು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿವೆ.
ROV – Remotely Operated Vehicle
ROV ಅನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ಹಡಗು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನಿರ್ವಾಹಕರು ನೇರವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇಬಲ್ ಅಥವಾ ಟೆಥರ್ ಮೂಲಕ ROV ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ, ಲೈಟ್, ಸೆನ್ಸರ್ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾನಿಪ್ಯುಲೇಟರ್ ಆರ್ಮ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ನೀರಿನೊಳಗಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ದುರಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.
AUV – Autonomous Underwater Vehicle
AUV ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ವನಿಗದಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಚಲಿಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮುದ್ರದ ತಳಭಾಗದ ನಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಕೆ, ನೀರಿನ ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ AUVಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ಸಮುದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ
ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಭದ್ರತೆ
ROVಗಳ ಮೂಲಕ ಬಂದರುಗಳು, ಹಾರ್ಬರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮತ್ತು ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಮಾನವರು ನೀರಿನೊಳಗೆ ಇಳಿಯದೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ವಿಚಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯ
ROV ಹಾಗೂ AUVಗಳನ್ನು ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ವಿಚಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ROVನಲ್ಲಿ ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಹಕರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, AUV ಪೂರ್ವನಿಗದಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಸಮುದ್ರ ಮೈನ್‌ಗಳ ಪತ್ತೆ
ನೀರಿನೊಳಗಿನ ನೌಕಾ ಮೈನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಅಂಡರ್‌ವಾಟರ್ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಿ ಮಾನವ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತೆರಳುವ ಅಗತ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಶೋಧ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯ
ಮುಳುಗಿದ ಹಡಗುಗಳು, ವಿಮಾನಗಳು, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ROVಗಳು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಡೈವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುವ ಆಳವಾದ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರತೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.
ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಉದ್ಯಮ
ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು, ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿಗೆ ಅಂಡರ್‌ವಾಟರ್ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಫ್‌ಶೋರ್ ವಿಂಡ್ ಎನರ್ಜಿ
ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳ ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ರೋಬೋಟಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ
ಸಮುದ್ರದ ಆಳದ ಅನ್ವೇಷಣೆ, ಸಮುದ್ರ ತಳದ ನಕ್ಷೆ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ತಾಪಮಾನ, ಉಪ್ಪಿನಾಂಶ ಹಾಗೂ ಒತ್ತಡದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ROV ಮತ್ತು AUVಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಹಾಗೂ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇವು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು
ಅಂಡರ್‌ವಾಟರ್ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಹೈ-ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು
- ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್-ಅಂಡ್-ವೈಟ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು
- ಸೋನಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
- ಮಲ್ಟಿಬೀಮ್ ಎಕೋ ಸೌಂಡರ್‌ಗಳು
- ಪರಿಸರ ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳು
- ಥರ್ಮಲ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್
- LiDAR
- ಮ್ಯಾನಿಪ್ಯುಲೇಟರ್ ಆರ್ಮ್‌ಗಳು
ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ದುರಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌತಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂಡರ್‌ವಾಟರ್ ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ದೇಶೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
iDEX (Innovations for Defence Excellence) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು 2018ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ನವೋದ್ಯಮಿಗಳಿಂದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಇದು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ SPRINT ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜುಲೈ 2022ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಸ್ವದೇಶಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ.
TROUT ROV
EyeROV TROUT ಅನ್ನು iDEX Defence India Startup Challenge (DISC) 7 SPRINT Challenge ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
TROUTನ ಗರಿಷ್ಠ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಆಳವನ್ನು 300 ಮೀಟರ್ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಮ್ಯಾನೋವೆರಬಿಲಿಟಿ, ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ, ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್, ಎಂಡ್ಯೂರನ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗುಣಮಟ್ಟದ ಖಾತರಿ
ನೌಕಾಪಡೆಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಖಾತರಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು Directorate of Quality Assurance (Naval) – DQA(N) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ DGQA ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
Environmental Stress Screening (ESS) ಮೂಲಕ ಉಪಕರಣವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಪರಿಸರ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ TROUT ಸೇರ್ಪಡೆ
2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು EyeROV ಎರಡು TROUT ROV ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಐದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಆರ್ಡರ್‌ನ ಮೊದಲ ಹಂತದ ವಿತರಣೆ ಇದಾಗಿದೆ.
ಈ ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಮಿಲಿಟರಿ-ಗ್ರೇಡ್ ROV ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಚಯವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- UUV: ನೀರಿನೊಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಾನವರಹಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ.
- ROV: ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡು ನಿರ್ವಾಹಕರಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ವಾಹನ.
- AUV: ಪೂರ್ವನಿಗದಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಮಾನವರಹಿತ ನೀರೊಳಗಿನ ವಾಹನ.
- iDEX: ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಯೋಜನೆ; ಆರಂಭ – 2018.
- SPRINT: ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ; ಆರಂಭ – ಜುಲೈ 2022.
- TROUT: EyeROV ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ROV; ಗರಿಷ್ಠ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಆಳ – 300 ಮೀಟರ್.
- DQA(N): ನೌಕಾಪಡೆಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಖಾತರಿ.
- ESS: ಪರಿಸರ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪರೀಕ್ಷೆ.
- ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7, 2026: ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಎರಡು TROUT ROV ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೊದಲ ಹಂತದ ವಿತರಣೆ.
