ನವದೆಹಲಿ: ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳ ಮಕ್ಕಳನ್ನು (CWSN) ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಪ್ರಶಸ್ತ 2.0’ ಎಂಬ ಸುಧಾರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಈ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟು 21 ವಿಧದ ವಿಕಲಚೇತನಗಳನ್ನು ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಸ್ಕ್ರೀನಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
ಶಾಲಾ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಆರಂಭಿಕ ಪತ್ತೆ
ಶಿಕ್ಷಕರು, ಶಾಲಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಕರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಈ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿಕಲಚೇತನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
-
ಸಕಾಲಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ: ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಮಕ್ಕಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕಾ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಸರಳೀಕೃತ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ: ವಿಕಲಚೇತನ ದೃಢೀಕರಣ ಪತ್ರ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಈ ಆ್ಯಪ್ ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಾಗಲಿದೆ.
ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಭಿಯಾನದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಣೆ
ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ’ (Samagra Shiksha) ಯೋಜನೆಯಡಿ ವಿಶೇಷ ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂತರ್ಗತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು (Inclusive Education) ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೆರವು ಹಾಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಮೇ 2026 ರಲ್ಲಿ ಈ ಆ್ಯಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಇದರ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸುಮಾರು 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತಜ್ಞರು ಇದರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
-
ಪ್ರಶಸ್ತ 2.0: ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ 21 ವಿಧದ ವಿಕಲಚೇತನಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ರೂಪಿಸಲಾದ ಸುಧಾರಿತ ಆ್ಯಪ್.
-
CWSN: Children With Special Needs (ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳ ಮಕ್ಕಳು).
-
ಇಲಾಖೆ: ಇದನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಇಲಾಖೆಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದೆ.
-
ಗುರಿ: ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅರ್ಹ ಮಗುವಿಗೂ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
