1. ಚಿರತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು
-
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು: Acinonyx jubatus
-
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಭೂಚರ ಪ್ರಾಣಿ; ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಗೆ ಗಂಟೆಗೆ 100 ಕಿ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಬಲ್ಲದು.
-
ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಬಾಯಿಯವರೆಗೆ ಕಾಣುವ ಕಪ್ಪು ಗೆರೆಗಳನ್ನು Tear marks ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
-
ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಲು ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಅರೆ-ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
-
ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕುಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
-
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಗೊರಸುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತದೆ.
2. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಯ ಇತಿಹಾಸ
1947
ಕೊನೆಯ ಮೂರು ಚಿರತೆಗಳ ದಾಖಲೆ
ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಇಂದಿನ ಕೊರಿಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಲ್ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮೂರು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆ ಇದೆ.
1952
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನ ಘೋಷಣೆ
ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಚಿರತೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಳಿದುಹೋದ ಪ್ರಾಣಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
2022
ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ ಆರಂಭ
ನಮೀಬಿಯಾದಿಂದ ಎಂಟು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.
2023
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಆಗಮನ
ಇನ್ನೂ 12 ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.
3. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ (Project Cheetah)
| ಅಂಶ | ಮಾಹಿತಿ |
|---|---|
| ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ | ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು |
| ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ | ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA) |
| ಸಚಿವಾಲಯ | ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ |
| ಪ್ರಮುಖ ಪುನರ್‌ಪರಿಚಯ ತಾಣ | ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |
| ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಭೇದ | ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚಿರತೆ (A. j. jubatus) |
| ಪರಿಸರದ ಪ್ರಯೋಜನ | ಆಹಾರ ಸರಪಳಿ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ನೆರವು |
ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯ: ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರುವುದು ವಿವಿಧ ಖಂಡಗಳ ನಡುವಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರಖಂಡೀಯ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
4. ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳು
ಚಿರತೆಗಳು ಬೇಟೆಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆನ್ನಟ್ಟಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ತೆರೆದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು, ಸವನ್ನಾ ಮತ್ತು ಅರೆ-ಶುಷ್ಕ ಪೊದೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ.
ಮುಖ್ಯ ಸವಾಲುಗಳು:
-
ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ನಾಶ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ವಿಭಜನೆ.
-
ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ವಸತಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಬೇಟೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು.
-
ಮಾನವ–ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷ.
-
ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಮರಿಗಳನ್ನು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮಾಡುವ ಅಪಾಯ.
-
ಕಡಿಮೆ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ರೋಗ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಸವಾಲುಗಳು.
5. ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ — ನೆನಪಿಡಿ
| ವಿಷಯ | ಸ್ಥಿತಿ |
|---|---|
| ಚಿರತೆ (Acinonyx jubatus) | IUCN: Vulnerable — ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಿತಿ |
| ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಚಿರತೆ | Critically Endangered — ತೀವ್ರ ಅಳಿವಿನ ಅಪಾಯ |
| CITES | Appendix I |
| CMS | Appendix I |
ಗಮನಿಸಿ: IUCN ಜಾಗತಿಕ ಚಿರತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಉಪಪ್ರಭೇದದ ಸ್ಥಿತಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
6. ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನ
ನೀವು ನೀಡಿರುವ ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ CCB-4 ಎಂಬ ಚಿರತೆ ಕುನೋ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬಾರನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ತೆರಳಿದ್ದು, ನವೆಂಬರ್ 1ರ ವೇಳೆಗೆ ಅಂಜರೊಂಡಾ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿತ್ತು. ಕುನೋ ಮತ್ತು ಕೆಲ್ವಾರಾ ಅರಣ್ಯ ತಂಡಗಳು ಅದರ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಇದು ನೀವು ನೀಡಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ; ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿಲ್ಲ.
7. ಮಾದರಿ ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾದ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು?
2. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪುನರ್‌ಪರಿಚಯ ತಾಣ ಯಾವುದು?
3. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಅಳಿದುಹೋದ ಪ್ರಾಣಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ವರ್ಷ ಯಾವುದು?
4. ಚಿರತೆಯನ್ನು CITES ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅನುಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ?
ಉತ್ತರಿಸಿದವು: 0/4
ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ
ಒಂದು ನಿಮಿಷದ ಮರುಪಠಣ: ಚಿರತೆ — Acinonyx jubatus; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಳಿವು — 1952; ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ — NTCA; ಪ್ರಮುಖ ತಾಣ — ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ; IUCN ಸ್ಥಿತಿ — Vulnerable; CITES — Appendix I.
