ನವದೆಹಲಿ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಧಾರಿತ ಸೇವಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಗಿಗ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ. ಅಪಘಾತ ವಿಮೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಭದ್ರತೆ, ಮಾತೃತ್ವ ಸಹಾಯ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆದಿದೆ.
ಆಹಾರ ವಿತರಣೆ, ಕ್ಯಾಬ್ ಸೇವೆ, ಮನೆ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆನ್ಲೈನ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಸೇವೆ ನೀಡುವವರನ್ನು ಗಿಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ-2020ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವರ್ಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 90 ದಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು 120 ದಿನ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೆ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2025-26ರಲ್ಲಿ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಮಿಕರ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಜೂನ್ 22, 2026ರೊಳಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ಗೆ ಜೋಡಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ದೇಶದ ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಆಗಿದೆ.
ಗಿಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ-2020ರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟಿನ 1ರಿಂದ 2 ಶೇಕಡಾವರೆಗೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಈ ನಿಧಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊತ್ತವು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ನೀಡುವ ಪಾವತಿಯ 5 ಶೇಕಡಾ ಮಿತಿಯೊಳಗಿರಬೇಕು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಗಿಗ್ ಉದ್ಯೋಗ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಒದಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
