ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮುನ್ನಡೆ: ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಭಾರತ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ರಂಗದ ಮುಕುಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗರಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘OAG’ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ (Third-Largest Domestic Aviation Market) ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಸದ್ಯ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ (USA) ಮತ್ತು ಚೀನಾ ದೇಶಗಳು ಮೊದಲ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿವೆ.

ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಬೆಳವಣಿಗೆ

ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ (2014 ರಿಂದ 2024) ಭಾರತದ ವಿಮಾನಯಾನ ರಂಗವು ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ 6.9% ರಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಒಂದು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 5ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತ, ಈಗ ಶರವೇಗದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿದೆ. ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಬರೋಬ್ಬರಿ 15.6 ಮಿಲಿಯನ್ (1.56 ಕೋಟಿ) ಸೀಟುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

ಬಜೆಟ್ ವಿಮಾನಯಾನ ಹಾಗೂ ಇಂಡಿಗೋ ಸಂಸ್ಥೆಯ ದರ್ಬಾರ್

ಭಾರತದ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (Low-Cost Carriers – LCC).

• ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ 78.4% ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಸಸ್ತಾ ದರದ ವಿಮಾನಗಳದ್ದೇ ಆಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಟಾಪ್ 5 ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ.

• ಖಾಸಗಿ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಇಂಡಿಗೋ (IndiGo) ತನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು 2014 ರಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇ. 32 ರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ. 62 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದೆ.

ನಿರಂತರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಮುನ್ನೋಟ

ಇತ್ತೀಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ (Economic Survey 2025-26) ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2014 ರಲ್ಲಿದ್ದ 74 ರಿಂದ 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ 164 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ವಿಮಾನಯಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು 2025 ರಲ್ಲಿದ್ದ 16.24 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್‌ನಿಂದ 11.72% ರಷ್ಟು ಸಂಯುಕ್ತ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರದಲ್ಲಿ (CAGR) ಮುನ್ನಡೆದು, 2034 ರ ವೇಳೆಗೆ 45.59 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ (ಸುಮಾರು ₹3.8 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು) ತಲುಪುವ ಬೃಹತ್ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.