ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟ, ಜುಲೈ 2, 2026:
ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ಪ್ರಮುಖ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್’ (Skyroot Aerospace), ತನ್ನ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ‘ವಿಕ್ರಮ್-1’ (Vikram-1) ರಾಕೆಟ್ನ ಉಡಾವಣಾ ಸಮಯವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆಗೆ ‘ಮಿಷನ್ ಆಗಮನ್’ (Mission Aagaman) ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಜುಲೈ 12 ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2026 ರ ನಡುವೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಲ್ಲಿರುವ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ (SDSC-SHAR) ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ‘ಆರ್ಬಿಟಲ್’ (ಕಕ್ಷೀಯ) ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
‘ವಿಕ್ರಮ್-1’ ರಾಕೆಟ್ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶೇಷತೆಗಳು
-
ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ವಿಕ್ರಮ್-1 ರಾಕೆಟ್ ಸುಮಾರು 7 ಮಹಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಬಹು-ಹಂತದ (Multi-stage) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಇಡೀ ದೇಹವನ್ನು ಹಗುರವಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ‘ಕಾರ್ಬನ್ ಕಾಂಪೋಸಿಟ್’ ರಚನೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಇದು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳ ಕಕ್ಷೆಗೆ (Low Earth Orbit – LEO) ಸುಮಾರು 350 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
-
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ: ಜುಲೈ 1, 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ರಾಕೆಟ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು (Integrated), ಉಡಾವಣಾ ಪೀಠದಲ್ಲಿ (Launch pad) ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಿದ್ಧ ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕೈರೂಟ್ನ ‘ಇನ್ಫಿನಿಟಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್’ ಉದ್ಘಾಟನೆ ವೇಳೆ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.
‘ಮಿಷನ್ ಆಗಮನ್’ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು
ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ರಾಕೆಟ್ನ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಹಾರಾಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಡೇಟಾವನ್ನು (Flight Performance Data) ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ರಾಕೆಟ್ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿ ವಿಕ್ರಮ್-1 ರಾಕೆಟ್ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗಲಿದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Important Facts for Exams)
ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟ (SDSC-SHAR): ಇದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ (Spaceport).
ಕಾರ್ಬನ್ ಕಾಂಪೋಸಿಟ್ (Carbon Composite): ರಾಕೆಟ್ಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ತೂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಆಧುನಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಕ್ರಮ್-ಎಸ್ (Vikram-S): ನವೆಂಬರ್ 18, 2022 ರಂದು ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ‘ವಿಕ್ರಮ್-ಎಸ್’ ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ‘ಸಬ್ಆರ್ಬಿಟಲ್’ (ಉಪ-ಕಕ್ಷೀಯ) ರಾಕೆಟ್ ಆಗಿತ್ತು.
ವಿಕ್ರಮ್-1: ವಿಕ್ರಮ್-ಎಸ್ ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಲುಪುವ ಸಬ್ಆರ್ಬಿಟಲ್ ರಾಕೆಟ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿರುವ ‘ವಿಕ್ರಮ್-1’ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬಲ್ಲ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ‘ಆರ್ಬಿಟಲ್’ ರಾಕೆಟ್ ಆಗಿದೆ.
