ನವದೆಹಲಿ, ಜುಲೈ 15, 2026: ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯವಾದ ಸೇವಾ ವಲಯದ (Services Sector) ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoSPI) ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿಟ್ಟಿದೆ. ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ‘ಸೇವೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೂಚ್ಯಂಕ’ (Index of Services Production – ISP) ಅನ್ನು ಜುಲೈ 14, 2026 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಮೊದಲ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರ ಅವಧಿಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ 2024-25 ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷವನ್ನು ಮೂಲ ವರ್ಷ (Base Year) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಏನಿದು ‘ಸೇವೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೂಚ್ಯಂಕ’ (ISP)?
ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಮಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ‘ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೂಚ್ಯಂಕ’ (IIP) ಇರುವ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ, ದೇಶದ ಔಪಚಾರಿಕ ಸೇವಾ ವಲಯದ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮಾಸಿಕವಾಗಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಈ ಹೊಸ ‘ಸೇವೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೂಚ್ಯಂಕ’ (ISP) ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಹೊಸ ವೇಗವನ್ನು ನೀಡಲಿದೆ.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದತ್ತಾಂಶ
ಈ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಒಟ್ಟು 19 ಔಪಚಾರಿಕ ಸೇವಾ ಉಪ-ವಲಯಗಳನ್ನು (Sub-sectors) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಔಪಚಾರಿಕ ಸೇವಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 60 ರಷ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರುವ ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರ ದತ್ತಾಂಶದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
-
ಉತ್ತಮ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಒಟ್ಟು 19 ಉಪ-ವಲಯಗಳ ಪೈಕಿ 14 ವಲಯಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಎರಡಂಕಿ (Double-digit) ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.
-
ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಲಯಗಳು: ವಸತಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸೇವೆಗಳು (ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮ) ಶೇ. 37.2, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ (Retail Trade) ಶೇ. 30.8, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳು ಶೇ. 28.7 ಹಾಗೂ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವಲಯವು ಶೇ. 27.7 ರಷ್ಟು ಭರ್ಜರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿವೆ.
-
ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದ ವಲಯಗಳು: ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯು ಸಾರಿಗೆ (Air Transport) ವಲಯವು ಶೇ. 13.9 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ರೈಲ್ವೆ ಸಾರಿಗೆಯು ಶೇ. 0.4 ರಷ್ಟು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Important Facts for Exams)
ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ‘ಕೇಂದ್ರ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ’ (MoSPI) ಪ್ರಮುಖ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ: ಸೇವೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೂಚ್ಯಂಕಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು (TAC) ಮೇ 2025 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನಾಂಕ: ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಸೇವಾ ವಲಯದ ಉಪ-ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ 29 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೇವಾ ವಲಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಅಧಿಕೃತ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಾರಿಗೆ, ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಉದ್ಯಮ, ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳು ಸೇವಾ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.
