ಲಡಾಖ್‌ನಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮೊದಲ 15,೦೦೦ ‘ಎ-ಗ್ರೇಡ್’ ಲಿಲಿಯಮ್ ಹೂವುಗಳ ರವಾನೆ: ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಚೋಗ್ಲಾಮ್‌ಸರ್

ಶೀತ ಮರುಭೂಮಿ ಲಡಾಖ್‌ನ ಕೃಷಿ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಯೊಂದು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಲಡಾಖ್ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಲೇಹ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ೧೫,೦೦೦ ‘ಎ-ಗ್ರೇಡ್’ ಲಿಲಿಯಮ್ (Lilium) ಹೂವುಗಳ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರಕನ್ನು (First Consignment) ಮಂಗಳವಾರ, ೨೦೨೬ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೯ ರಂದು ಲೇಹ್‌ನ ಕುಶೋಕ್ ಬಕುಲಾ ರಿಂಪೋಚಿ (KBR) ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಾನಗರಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು.

ಕೆಂಪು, ಗುಲಾಬಿ, ಬಿಳಿ, ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣಗಳ ಆಕರ್ಷಕ ಲಿಲಿಯಮ್ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಈ ಸರಕು ನವದೆಹಲಿ, ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಚಂಡೀಗಢದ ಪ್ರಮುಖ ಪುಷ್ಪ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪಲಿದೆ.

೧. ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ: ಚೋಗ್ಲಾಮ್‌ಸರ್ (Choglamsar):

• ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಎತ್ತರ:

  ಈ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಲೇಹ್ ಬಳಿಯ ಚೋಗ್ಲಾಮ್‌ಸರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೧೦,೬೦೦ ಅಡಿ (೩,೨೬೫ ಮೀಟರ್) ಎತ್ತರದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ (World’s Highest-Altitude Flower Field) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

• ಆರಂಭ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ:

  ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ೨೦೨೬ ರ ಜೂನ್ ೨೨ ರಂದು ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕೇವಲ ೬೦ ದಿನಗಳ ದಾಖಲೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ೨೦೨೬ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭ ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ೨೫ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ (2.5 Million) ಅಧಿಕ ಲಿಲಿಯಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗಿದೆ.

• ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ:

  ಯಾವುದೇ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಅಥವಾ ಕೃತಕ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳಿಲ್ಲದೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಈ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನು (Solar Energy) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

• ಹವಾಮಾನದ ಅನುಕೂಲ:

  ಲಡಾಖ್‌ನ ಶುಷ್ಕ ಶೀತ ಮರುಭೂಮಿ ವಾತಾವರಣ, ತೀವ್ರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು (High Solar Radiation) ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತೇವಾಂಶವು ಕೀಟ-ರೋಗ ಬಾಧೆಯಿಲ್ಲದೆ ಗಾಢ ಬಣ್ಣದ, ದಪ್ಪನೆಯ ದಳಗಳ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹೂವುಗಳು ಅರಳಲು ಸೂಕ್ತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾತಾವರಣ ಒದಗಿಸಿವೆ.

೨. ಕಟ್-ಫ್ಲವರ್ ಆಗಿ ಲಿಲಿಯಮ್ (Lilium as a Cut Flower Crop):

• ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ:

  ಲಿಲಿಯಮ್ ಎಂಬುದು ಲಿಲಿಯೇಸಿ (Liliaceae) ಕುಟುಂಬದ ಲಿಲಿಯಮ್ (Lilium) ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಗೆಡ್ಡೆ/ಬಲ್ಬ್ ಆಧಾರಿತ (Bulbous) ಹೂವಿನ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.

• ‘ಎ-ಗ್ರೇಡ್’ ಗುಣಮಟ್ಟ:

  ರವಾನಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಟ್-ಫ್ಲವರ್ ಕಾಂಡವು ೪ ರಿಂದ ೫ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು (4-5 Buds) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊಯ್ಲಿನ ನಂತರ ೫ ರಿಂದ ೭ ದಿನಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ (Post-harvest Shelf Life) ಹೊಂದಿದೆ.

• ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ:

  ಭಾರತದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಲಿಲಿಯಮ್ ಹೂವಿನ ಒಂದು ಕಾಂಡವು ಸುಮಾರು ₹೧೫೦ ರಿಂದ ₹೨೦೦ ಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ.

೩. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣಾ ಯೋಜನೆ:

• ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ:

  ಕಟಾವು, ಗ್ರೇಡಿಂಗ್, ವಿಂಗಡಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ (SHGs) ಮೂಲಕ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ₹೯೦೦ ಗೌರವ ಧನ/ಕೂಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

• ಭವಿಷ್ಯದ ಗುರಿ:

  ಆಡಳಿತವು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಗಿಲ್, ದ್ರಾಸ್, ಶಾಮ್, ಚಾಂಗ್‌ಥಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಝನ್ಸ್ಕಾರ್ ಕಣಿವೆಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಮಿಷನರ್‌ಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ತಲಾ ೨೦ ಎಕರೆ ಗುರುತಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೨೦೦ ಎಕರೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):