ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು (Important Concepts in International Maritime Law): ಸಮಗ್ರ ನೋಟ

ನವದೆಹಲಿ: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲ ಕಾನೂನು (International Maritime Law) ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕಾಯಾನ, ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ಸಾಗರ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಗ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಗರ ಕಾನೂನು ಸಮಾವೇಶ ‘ಅನ್‌ಕ್ಲಾಸ್’ (UNCLOS – United Nations Convention on the Law of the Sea) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು “ಸಾಗರಗಳ ಸಂವಿಧಾನ” (Constitution of the Oceans) ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಜಮೈಕಾದ ಮೊಂಟೆಗೊ ಬೇ ನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಅನ್‌ಕ್ಲಾಸ್ ಒಪ್ಪಂದವು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು (೧೬೮ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಿವೆ).

೧. ಕಡಲ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ (Maritime Zones & Jurisdictions):

ಕರಾವಳಿ ರೇಖೆಯಿಂದ (Baseline – ಕಡಿಮೆ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ರೇಖೆ) ದೂರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾಗರವನ್ನು ೫ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

(ಗಮನಿಸಿ: ೧ ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲಿ = ೧.೮೫೨ ಕಿಲೋಮೀಟರ್)

೨. ನೌಕಾಯಾನ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ಹಕ್ಕುಗಳು (Passage Rights):

• ಮುಗ್ಧ ನೌಕಾಯಾನದ ಹಕ್ಕು (Right of Innocent Passage):

  • ವಿದೇಶಿ ಹಡಗುಗಳು ಕರಾವಳಿ ದೇಶದ ಭದ್ರತೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರದಂತೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಲಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (Territorial Sea) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಹಕ್ಕು.

  • ಮಿಲಿಟರಿ ಕಸರತ್ತು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ, ಅನಧಿಕೃತ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳು (Submarines) ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲೇ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಚಲಿಸಬೇಕು.

• ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಪ್ಯಾಸೇಜ್ (Transit Passage):

  • ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಜಲಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾ: ಮಲಕ್ಕಾ ಜಲಸಂಧಿ, ಜಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್ ಜಲಸಂಧಿ) ನೌಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಮಾನಗಳು ತಡೆರಹಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಮುಕ್ತ ಹಕ್ಕು. ಕರಾವಳಿ ದೇಶಗಳು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

• ದ್ವೀಪಸಮೂಹ ಕಡಲ ಮಾರ್ಗ ಸಂಚಾರ (Archipelagic Sea Lanes Passage):

  • ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನಂತಹ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (Archipelagic States) ತಮ್ಮ ಕಡಲ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ವಾಯು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.

೩. ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಶೆಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ‘ದ ಏರಿಯಾ’ (The Area):

• ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಶೆಲ್ಫ್ (Continental Shelf): ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಲಪ್ರದೇಶದಾಚೆ ಸಾಗರದ ತಳಭಾಗ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವು ಕನಿಷ್ಠ ೨೦೦ NM ವರೆಗೆ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಶೆಲ್ಫ್ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ೩೫೦ NM ವರೆಗೆ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಬಹುದು (CLCS ಅನುಮೋದನೆ ಅಗತ್ಯ). ಇಲ್ಲಿನ ತೈಲ, ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಜಡ ಜೀವಿಗಳ (ಚಿಪ್ಪು, ಏಡಿ) ಮೇಲೆ ಕರಾವಳಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವಿದೆ.

• ದ ಏರಿಯಾ (The Area – ಆಳ ಸಮುದ್ರ ತಳ): ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರದ ಆಳ ಸಮುದ್ರ ತಳಭಾಗ. ಅನ್‌ಕ್ಲಾಸ್ ಇದನ್ನು “ಮಾನವಕುಲದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಂಪರೆ” (Common Heritage of Mankind) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.

೪. ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:

• ITLOS (International Tribunal for the Law of the Sea): ಜರ್ಮನಿಯ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅನ್‌ಕ್ಲಾಸ್ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆ (೨೧ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು).

• ISA (International Seabed Authority): ಜಮೈಕಾದ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ನಲ್ಲಿದ್ದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರ ತಳದಲ್ಲಿ (The Area) ಖನಿಜ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

• CLCS (Commission on the Limits of the Continental Shelf): ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಶೆಲ್ಫ್ ವಿಸ್ತರಣಾ ಕ್ಲೈಮ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ೨೧ ತಜ್ಞರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಯೋಗ.

೫. ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು:

• ಹಾಟ್ ಪರ್ಸ್ಯೂಟ್ ಹಕ್ಕು (Right of Hot Pursuit): ಕರಾವಳಿ ದೇಶದ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಓಡಿಹೋಗುವ ವಿದೇಶಿ ಹಡಗನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಬಂಧಿಸುವ ಹಕ್ಕು. ಈ ಬೆನ್ನಟ್ಟುವಿಕೆಯು ಆಂತರಿಕ ಜಲ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಲ ಅಥವಾ ಸಮೀಪದ ವಲಯದಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿರಬೇಕು.

• ರೈಟ್ ಆಫ್ ವಿಸಿಟ್ (Right of Visit): ಮುಕ್ತ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ (High Seas) ಕಡಲ್ಗಳ್ಳತನ (Piracy), ಗುಲಾಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರಸಾರದ ಶಂಕೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಹಡಗನ್ನು ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ.

• ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಕನ್ವೀನಿಯನ್ಸ್ (Flags of Convenience): ತೆರಿಗೆ ಉಳಿತಾಯ ಹಾಗೂ ಸಡಿಲ ನಿಯಮಗಳಿಗಾಗಿ ಹಡಗು ಮಾಲೀಕರು ಪನಾಮ, ಲೈಬೀರಿಯಾ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಷಲ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಧ್ವಜದಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿ.

• ಪ್ರಮುಖ IMO ಸಮಾವೇಶಗಳು: SOLAS (ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವ ಸುರಕ್ಷತೆ – ೧೯೧೪), MARPOL (ಹಡಗುಗಳಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ), COLREGs (ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಡಿಕ್ಕಿ ತಡೆ ನಿಯಮಗಳು), ಹಾಗೂ BBNJ ಒಪ್ಪಂದ (High Seas Treaty – ಮುಕ್ತ ಸಮುದ್ರದ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ).

ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ಯಮಾನ (ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬):

ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ರಲ್ಲಿ, ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಒಮಾನ್ ದೇಶಗಳು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಹಾದಿಯಾದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ (Strait of Hormuz) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜಂಟಿ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಮಾರ್ಗ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿವೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:

• ೧ ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲಿ: ನಿಖರವಾಗಿ ೧.೮೫೨ ಕಿಲೋಮೀಟರ್.

• ಅನ್‌ಕ್ಲಾಸ್ ಭಾಗ XI (Part XI): ‘ದ ಏರಿಯಾ’ (The Area) ಆಳ ಸಮುದ್ರ ತಳಭಾಗದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

• ಮುಗ್ಧ ನೌಕಾಯಾನ vs ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಪ್ಯಾಸೇಜ್: ಮುಗ್ಧ ನೌಕಾಯಾನವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಲಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ (ಕರಾವಳಿ ದೇಶವು ಇದನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಬಹುದು); ಆದರೆ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಪ್ಯಾಸೇಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಸಂಧಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

• ITLOS ಕೇಂದ್ರ: ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್, ಜರ್ಮನಿ.

• ISA ಕೇಂದ್ರ: ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್, ಜಮೈಕಾ.