ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್: ನಾಸಾ (NASA) ಮತ್ತು ಬೋಯಿಂಗ್ (Boeing) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ೨೦೨೬ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೮ ರಂದು ತಮ್ಮ CST-100 ಸ್ಟಾರ್ಲೈನರ್ (CST-100 Starliner) ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಹಂತ ಹಂತದ ಮರುಪ್ರವೇಶ ಯೋಜನೆಯನ್ನು (Phased Return Plan) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮಾನವರಹಿತ ‘ಸ್ಟಾರ್ಲೈನರ್-೧’ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಹಾರಾಟ, ಮಾನವಸಹಿತ ‘ಸ್ಟಾರ್ಲೈನರ್-೨’ ಮಿಷನ್, ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ (ISS) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಾರಾಟಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
೨೦೨೪ ರ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾನವಸಹಿತ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ (Crew Flight Test – CFT) ಉಂಟಾದ ಹೀಲಿಯಂ ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಥ್ರಸ್ಟರ್ಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳ ನಂತರ, ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖಾ ತಂಡದ ೬೧ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ನೌಕೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
೧. ಯೋಜಿತ ಹಾರಾಟಗಳ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ (Planned Mission Sequence):
-
ಸ್ಟಾರ್ಲೈನರ್-೧ (ಮಾನವರಹಿತ ಹಾರಾಟ – Uncrewed Flight):
-
ಉಡಾವಣಾ ಗುರಿ: ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ ಅಥವಾ ಜನವರಿ ೨೦೨೭ ರ ನಂತರ.
-
ಉದ್ದೇಶ: ೨೦೨೪ ರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳು, ಉಷ್ಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ (Thermal performance), ನೋದನ ದತ್ತಾಂಶ (Propulsion data), ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸನ್ನದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.
-
-
ಸ್ಟಾರ್ಲೈನರ್-೨ (ಮಾನವಸಹಿತ ಹಾರಾಟ – Crewed Mission):
-
ಉಡಾವಣಾ ಗುರಿ: ೨೦೨೮ ರ ಮಧ್ಯಭಾಗ.
-
ಮಿಷನ್ ಕಮಾಂಡರ್: ನಾಸಾ ಗಗನಯಾತ್ರಿ ವುಡಿ ಹೊಬರ್ಗ್ (Woody Hoburg) ಅವರನ್ನು ಈ ಮಹತ್ವದ ಹಾರಾಟದ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
-
ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಐದನೇ ಮತ್ತು ಆರನೇ ನಿಯಮಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ (5th and 6th flights) ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ.
೨. ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಬದಲಾವಣೆ: ಅಟ್ಲಾಸ್ ವಿ (Atlas V) ಯಿಂದ ವಲ್ಕನ್ ಸೆಂಟಾರ್ (Vulcan Centaur):
-
ವಲ್ಕನ್ ಸೆಂಟಾರ್ ರಾಕೆಟ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ: ಸ್ಟಾರ್ಲೈನರ್ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ವಲ್ಕನ್ ಸೆಂಟಾರ್ (Vulcan Centaur) ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು (Certification) ನಾಸಾ, ಬೋಯಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಲಾಂಚ್ ಅಲಯನ್ಸ್ (ULA) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
-
ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣ: ಈ ಹಿಂದೆ ಸ್ಟಾರ್ಲೈನರ್ ಉಡಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಟ್ಲಾಸ್ ವಿ (Atlas V) ರಾಕೆಟ್ನ ನಿಗದಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಆಯಸ್ಸು (Remaining service life) ಮುಕ್ತಾಯದ ಹಂತ ತಲುಪಿದೆ.
೩. ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳು (Corrective Actions):
-
೨೦೨೪ ರ ಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ೨೦೨೪ ರ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ನಾಸಾ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳಾದ ಬುಚ್ ವಿಲ್ಮೋರ್ (Butch Wilmore) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಸುನೀತಾ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ (Suni Williams) ಅವರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದಿದ್ದ ಸ್ಟಾರ್ಲೈನರ್ನಲ್ಲಿ ಹೀಲಿಯಂ ಸೋರಿಕೆ ಉಂಟಾಗಿ, ಸರ್ವಿಸ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ನ ೫ ರಿಯಾಕ್ಷನ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (RCS) ಥ್ರಸ್ಟರ್ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದವು.
-
ಮಾನವರಹಿತ ವಾಪಸಾತಿ & ಸ್ಪೇಸ್ಎಕ್ಸ್ ಪಾರುಗಾಣಿಕೆ: ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ಟಾರ್ಲೈನರ್ ನೌಕೆಯನ್ನು ೨೦೨೪ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಮಾನವರಹಿತವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ ತರಲಾಯಿತು. ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳಾದ ವಿಲ್ಮೋರ್ ಮತ್ತು ಸುನೀತಾ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ISS ನಲ್ಲಿ ೯ ತಿಂಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೫ ರ ಮಾರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇಸ್ಎಕ್ಸ್ ಕ್ರೂ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ (SpaceX Crew Dragon) ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮರಳಿದರು.
-
ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು: ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖಾ ತಂಡವು (Program Investigation Team) ನೀಡಿದ ೬೧ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬೋಯಿಂಗ್ ಹೊಸ ಉಷ್ಣ ನಿರೋಧಕ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು (Corrosion) ತಡೆಯಲು ಥ್ರಸ್ಟರ್ ವಾಲ್ವ್ಗಳ ನೂತನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು (Thruster valve redesign) ಅಳವಡಿಸಿದೆ.
೪. ನಾಸಾದ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಕ್ರೂ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ (CCP):
-
ಉದ್ದೇಶ: ರಷ್ಯಾದ ಸೊಯುಜ್ (Soyuz) ನೌಕೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಭೂ ಕಕ್ಷೆಗೆ (LEO) ಹಾಗೂ ISS ಗೆ ನಿಯಮಿತ ಗಗನಯಾತ್ರಿ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
-
ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ನೌಕೆಗಳು:
-
ಸ್ಪೇಸ್ಎಕ್ಸ್ ಕ್ರೂ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ (SpaceX Crew Dragon): ಈಗಾಗಲೇ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಯಮಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
-
ಬೋಯಿಂಗ್ ಸಿಎಸ್ಟಿ-೧೦೦ ಸ್ಟಾರ್ಲೈನರ್ (Boeing CST-100 Starliner): ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಸೌಲಭ್ಯವುಳ್ಳ ಸರ್ವಿಸ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡನೇ ಮಾನವಸಹಿತ ನೌಕೆ.
-
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):
| ನಿಯತಾಂಕ / ಪರಿಕಲ್ಪನೆ | ವಿವರಣೆ / ಪರೀಕ್ಷಾ ಮುಖ್ಯಾಂಶ | ||||||||||
| ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ | CST-100 ಸ್ಟಾರ್ಲೈನರ್ (ಬೋಯಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಿತ). | ||||||||||
