ನವದೆಹಲಿ, ಜೂ.26: ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರಕುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ‘ದಿಶಾ 2.0’ (DISHA 2.0) ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜೂನ್ 22, 2026ರಂದು ‘ದಿಶಾ’ (Designing Innovative Solutions for Holistic Access to Justice) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಿಂದ 2031ರ ಮಾರ್ಚ್ 31ರವರೆಗೆ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿಧಿಗಳು 14, 21 ಮತ್ತು 39A ಅನುಸಾರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಸಮಾನ ನ್ಯಾಯ, ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಡವರು, ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರವು ನೀಡಲಿದೆ.
ಯಾರು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ?
‘ದಿಶಾ 2.0’ ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ನ್ಯಾಯ ಇಲಾಖೆ (Department of Justice) ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆ (Central Sector Scheme) ಆಗಿದೆ.
AI ಆಧಾರಿತ ‘ನ್ಯಾಯ ಸೇತು’ ಚಾಟ್ಬಾಟ್
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ‘ನ್ಯಾಯ ಸೇತು’ (Nyaya Setu) ಎಂಬ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಆಧಾರಿತ ಬಹುಭಾಷಾ ಚಾಟ್ಬಾಟ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಚಾಟ್ಬಾಟ್ ಭಾಷಿಣಿ (BHASHINI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೆರವಿನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದ್ದು, ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ.
