ಭುವನೇಶ್ವರ, ಜುಲೈ 2, 2026: ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಮತ್ಸ್ಯೋದ್ಯಮವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಜುಲೈ 1, 2026 ರಂದು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ‘ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಿಷನ್’ (Deep Sea Fishing Mission) ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅಂದಾಜು ₹2,295.45 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹2,295.46 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳು
ಈ ಮಿಷನ್ 2026 ರಿಂದ 2036 ರವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಧನಸಹಾಯ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (PPP), ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹಣಕಾಸು ಹಾಗೂ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. 2036ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ:
-
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉತ್ಪಾದನೆ: ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 2 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಕಡಲ ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದು.
-
ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ: ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 50,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.
-
ರಫ್ತು ವೃದ್ಧಿ: ವಾರ್ಷಿಕ ಕಡಲ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸುಮಾರು ₹5,000 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಾಗಿ ‘ಬಿ-ಹಬ್’ (B-Hub) ಸ್ಥಾಪನೆ
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಬ್ಲೂ ಎಕಾನಮಿ ಹಬ್’ (Blue Economy Hub – B-Hub) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದು ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನ, ನಾವೀನ್ಯತೆ (Innovation) ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. ‘ಬ್ಲೂ ಎಕಾನಮಿ’ ಎಂದರೆ ಸಮುದ್ರದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಎಂದರ್ಥ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Important Facts for Exams)
ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯವು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ (Bay of Bengal) ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸುದೀರ್ಘ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕಡಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ಇಲ್ಲಿನ ಕರಾವಳಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
PPP ಮಾದರಿ: Public-Private Partnership (ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ) ಎಂದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಯೋಜನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯೋದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳನಾಡು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ (Inland Fisheries – ನದಿ, ಕೆರೆ) ಮತ್ತು ಕಡಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ (Marine Fisheries – ಸಮುದ್ರ) ಎಂದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ: ಇದು ಕರಾವಳಿಯ ಸಮೀಪದ ಅಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಆಧುನಿಕ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ದೋಣಿಗಳ (Mechanised Vessels) ಸಹಾಯದಿಂದ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
