ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು: ಒಲಿಂಪಿಕ್, ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು, ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ೨೦೨೬ ಸ್ಕ್ವಾಷ್ ಪದಕ ಬೇಟೆ

ನವದೆಹಲಿ / ಐಚಿ-ನಗೋಯಾ: ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತು, ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್, ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್, ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ತಂಡ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

೨೦೨೬ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫ ರಂದು ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಕ್ವಾಷ್ ತಾರೆಯರಾದ ಜೋಶ್ನಾ ಚಿನ್ನಪ್ಪ (ವೇಲವನ್ ಸೆಂಥಿಲ್‌ಕುಮಾರ್ ಜೊತೆ ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಡಬಲ್ಸ್) ಮತ್ತು ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆ ಅನಾಹತ್ ಸಿಂಗ್ (ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್) ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ೩ ಪದಕಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಜೋಶ್ನಾ ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಅವರ ಸತತ ೭ನೇ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಪ್ರವೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ೬ನೇ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಪದಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರೀಡೆಯು ೨೦೨೮ ರ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ (LA28) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಿದೆ.

೧. ಆರಂಭಿಕ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪ್ರಥಮಗಳು (Early Trailblazers):

• ಪಿ.ಟಿ. ಉಷಾ (P.T. Usha): ‘ಪಯ್ಯೋಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್’ ಮತ್ತು ‘ಗೋಲ್ಡನ್ ಗರ್ಲ್’ ಖ್ಯಾತಿಯ ಓಟಗಾರ್ತಿ. ೧೯೮೪ ರ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ೪೦೦ ಮೀಟರ್ ಹರ್ಡಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧/೧೦೦ ಸೆಕೆಂಡ್‌ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ೪ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IOA) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

• ಶೈನಿ ವಿಲ್ಸನ್ (Shiny Wilson): ೧೯೮೪ ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೮೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ. ೧೯೯೬ ರ ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ಧ್ವಜಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು.

• ಕರ್ಣಂ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಿ (Karnam Malleswari): ೨೦೦೦ ರ ಸಿಡ್ನಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವೇಟ್‌ಲಿಫ್ಟಿಂಗ್ (೬೯ ಕೆಜಿ ವಿಭಾಗ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದು, ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

• ಕುಂಜರಾಣಿ ದೇವಿ (Kunjarani Devi): ಭಾರತ ಕಂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೇಟ್‌ಲಿಫ್ಟರ್; ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಪ್ರವರ್ತಕಿ.

೨. ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ತಾರೆಯರು:

• ಸೈನಾ ನೆಹ್ವಾಲ್ (Saina Nehwal): ೨೦೧೨ ರ ಲಂಡನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾದರು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ನಂ. ೧ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದರು.

• ಪಿ.ವಿ. ಸಿಂಧು (P.V. Sindhu):

  • ರಿಯೋ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಟೋಕಿಯೋ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಕಂಚು ಗೆದ್ದು, ಎರಡು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ.

  • ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡಬ್ಲ್ಯೂಎಫ್ (BWF) ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟು.

• ಮೇರಿ ಕೋಮ್ (M.C. Mary Kom): ‘ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಸೆಂಟ್ ಮೇರಿ’ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ಆರು ಬಾರಿಯ ವಿಶ್ವ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ (AIBA). ೨೦೧೨ ರ ಲಂಡನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಬಾಕ್ಸರ್. ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು.

• ಲವ್ಲಿನಾ ಬೊರ್ಗೊಹೈನ್ (Lovlina Borgohain): ಟೋಕಿಯೋ ೨೦೨೦ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಟರ್‌ವೇಟ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ವಿಜೇತೆ.

೩. ಕುಸ್ತಿ, ವೇಟ್‌ಲಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್:

• ಸಾಕ್ಷಿ ಮಲಿಕ್ (Sakshi Malik): ೨೦೧೬ ರ ರಿಯೋ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ (೫೮ ಕೆಜಿ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿ) ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದು, ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ.

• ವಿನೇಶ್ ಫೋಗಟ್ (Vinesh Phogat): ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಪಟು.

• ಗೀತಾ ಫೋಗಟ್ (Geeta Phogat): ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ (ಲಂಡನ್ ೨೦೧೨) ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಹಾಗೂ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತೆ.

• ಮೀರಾಬಾಯಿ ಚಾನು (Saikhom Mirabai Chanu): ಟೋಕಿಯೋ ೨೦೨೦ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವೇಟ್‌ಲಿಫ್ಟಿಂಗ್ (೪೯ ಕೆಜಿ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಸಾಧಕಿ.

• ಹಿಮಾ ದಾಸ್ (Hima Das): ‘ಧಿಂಗ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್’ ಖ್ಯಾತಿಯ ಓಟಗಾರ್ತಿ; ೨೦೧೮ ರ IAAF ವಿಶ್ವ U20 ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನ ೪೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅಥ್ಲೀಟ್.

• ದ್ಯುತಿ ಚಂದ್ (Dutee Chand): ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ಓಟಗಾರ್ತಿ; ವಿಶ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ (World Universiade) ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಪ್ರಥಮ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ.

೪. ಇತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಪ್ಯಾರಾ ಮತ್ತು ತಂಡ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಸಾಧಕರು:

• ಸಾನಿಯಾ ಮಿರ್ಜಾ (Sania Mirza): ಟೆನಿಸ್ ತಾರೆ; ೬ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಲಾಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ (೩ ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್, ೩ ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಡಬಲ್ಸ್) ವಿಜೇತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ನಂ. ೧ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ತಲುಪಿದ ಸಾಧಕಿ.

• ದೀಪಾ ಕರ್ಮಾಕರ್ (Dipa Karmakar): ೨೦೧೬ ರ ರಿಯೋ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ‘ಪ್ರೊಡುನೊವಾ ವಾಲ್ಟ್’ (Produnova Vault) ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ೪ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟ್.

• ದೀಪಿಕಾ ಕುಮಾರಿ (Deepika Kumari): ವಿಶ್ವದ ನಂ. ೧ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ್ತಿ (Archery).

• ಅದಿತಿ ಅಶೋಕ್ (Aditi Ashok): ಟೋಕಿಯೋ ೨೦೨೦ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಾಲ್ಫ್‌ನಲ್ಲಿ ೪ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಭಾರತೀಯ ಗಾಲ್ಫರ್.

• ದೀಪಾ ಮಲಿಕ್ (Deepa Malik): ೨೦೧೬ ರ ರಿಯೋ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಟ್‌ಪುಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದು, ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ.

• ಅವನಿ ಲೇಖರಾ (Avani Lekhara): ಟೋಕಿಯೋ ೨೦೨೦ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೦ ಮೀಟರ್ ಏರ್ ರೈಫಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದು, ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ.

• ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್ & ಜೂಲನ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ:

  • ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ೬ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ಆಟಗಾರ್ತಿ.

  • ಜೂಲನ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ: ಮಹಿಳಾ ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ವಿಕೆಟ್ (೨೦೦+ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಬೌಲರ್) ಪಡೆದ ಖ್ಯಾತ ವೇಗಿ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):

ಪಿ.ವಿ. ಸಿಂಧುಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್೨ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕಗಳು (ಬೆಳ್ಳಿ ೨೦೧೬, ಕಂಚು ೨೦೨೦).ಮೇರಿ ಕೋಮ್ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್೬ ಬಾರಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್; ಲಂಡನ್ ೨೦೧೨ ಕಂಚಿನ ಪದಕ.ಸಾಕ್ಷಿ ಮಲಿಕ್ಕುಸ್ತಿಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಪಟು (ರಿಯೋ ೨೦೧೬).ದೀಪಾ ಮಲಿಕ್ಪ್ಯಾರಾ-ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ (ಬೆಳ್ಳಿ – ರಿಯೋ ೨೦೧೬).ಅವನಿ ಲೇಖರಾಪ್ಯಾರಾ-ಶೂಟಿಂಗ್ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ (ಟೋಕಿಯೋ ೨೦೨೦).ಸಾನಿಯಾ ಮಿರ್ಜಾಟೆನಿಸ್೬ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಲಾಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು; ವಿಶ್ವ ನಂ. ೧ ಡಬಲ್ಸ್.ಜೋಶ್ನಾ ಚಿನ್ನಪ್ಪ & ಅನಾಹತ್ ಸಿಂಗ್ಸ್ಕ್ವಾಷ್ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ೨೦೨೬ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ಪ್ರವೇಶ (ಕನಿಷ್ಠ ಕಂಚು ಖಚಿತ).ಸ್ಕ್ವಾಷ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪ್ರವೇಶಮಲ್ಟಿ-ಸ್ಪೋರ್ಟ್೨೦೨೮ ರ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ (LA28) ನಲ್ಲಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು — Quick Revision Matrix

🧠 ತ್ವರಿತ ನೆನಪಿನ ಸೂತ್ರ

ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಿ → ಮೊದಲ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ
ಸಿಂಧು → 2 ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ
ಮೇರಿ ಕೋಮ್ → 6 ವಿಶ್ವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಸಾಕ್ಷಿ → ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ
ದೀಪಾ → ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ
ಅವನಿ → ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನ
ಸಾನಿಯಾ → 6 ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ
LA28 → ಸ್ಕ್ವಾಷ್‌ನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ