ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು Lok Sabha ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 543ರಿಂದ 850ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ (ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ ಕರಡು ಸಂಸದರಿಗೆ ಹಂಚಲಾಗಿದ್ದು, ವಿಶೇಷ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಹೊಸ ರಚನೆ ಹೇಗೆ?
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 815 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ 35 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಲೋಕಸಭೆಯ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ 850ಕ್ಕೆ ಏರಲಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು 2029ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ದಾರಿ
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 33% ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುವ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈಗಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಜನಗಣತಿ ಆಧಾರಿತ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ
ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ 2011ರ ಜನಗಣತಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರಲಿದೆ. ಆದರೆ, 2021ರ ಜನಗಣತಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ
Aam Aadmi Party, Dravida Munnetra Kazhagam ಮತ್ತು Rashtriya Janata Dal ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪಕ್ಷಗಳು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿವೆ. ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.
ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸವಾಲು
ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ Article 81 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು-ಮೂರಂಶ ಬಹುಮತ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅನುಮೋದನೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
