ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ / ನವದೆಹಲಿ: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಜಿ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾದ ಡಾ. ದಿನೇಶ್ ಶರ್ಮಾ (Dr. Dinesh Sharma) ಅವರನ್ನು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ನೂತನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ (Lieutenant Governor – LG) ಆಗಿ ೨೦೨೬ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೫ ರಂದು ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಈ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನೇಮಕಾತಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ಡಾ. ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ದಿನದಿಂದ ಈ ಆದೇಶ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
೧. ಡಾ. ದಿನೇಶ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
-
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ: ೨೦೧೭ ರಿಂದ ೨೦೨೨ ರವರೆಗೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.
-
ಲಕ್ನೋ ಮಹಾನಗರ ಮೇಯರ್: ೨೦೦೬ ಮತ್ತು ೨೦೧೨ ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸತತ ಎರಡು ಬಾರಿ ಲಕ್ನೋದ ಮೇಯರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
-
ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಮತ್ತು ತೆರವು: ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಂಸದರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ನೂತನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ೨೦೨೬ ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೫ ರಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದ ಅವರ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಸ್ಥಾನವು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಗೂ ಮುನ್ನವೇ ತೆರವಾಗಿದೆ.
-
ಹಿಂದಿನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್: ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ದೇವೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಜೋಶಿ (Retd Admiral D.K. Joshi) ಅವರು ೨೦೧೭ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೮ ರಿಂದ ಸತತ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
೨. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು: ಸಂವಿಧಾನದ ೨೩೯ನೇ ವಿಧಿ (Article 239):
-
ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತ: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ VIII ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ೨೩೯ನೇ ವಿಧಿಯು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
-
ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿ: ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೇಮಿಸುವ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ವಾಹಕ (Administrator) ಅಥವಾ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ (LG) ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಹುದ್ದೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ದೆಹಲಿ (NCT), ಪುದುಚೇರಿ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಲಡಾಖ್.
೩. ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಮಹತ್ವ:
-
ಭೌಗೋಳಿಕ ನೆಲೆ: ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವು ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
-
ಆಡಳಿತ ರಾಜಧಾನಿ: ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ (Port Blair).
-
ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು: ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮಲಕ್ಕಾ ಜಲಸಂಧಿಯ (Strait of Malacca) ಸಮೀಪವಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಭಾರತದ ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ಟ್ ಈಸ್ಟ್ ನೀತಿಗೆ (Act East Policy) ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ತ್ರಿ-ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡ್ (Tri-Services Command) ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ನಲ್ಲಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
| ವಿಷಯ / ಪರಿಕಲ್ಪನೆ | ವಿವರಣೆ / ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಹತ್ವ |
| ಸಂವಿಧಾನದ ೨೩೯ನೇ ವಿಧಿ | ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತ – ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಂದ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಅಥವಾ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ನೇಮಕ. |
| ಅಂಡಮಾನ್ & ನಿಕೋಬಾರ್ ರಾಜಧಾನಿ | ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ (Port Blair). |
| ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿ | ಗ್ರೇಟ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಇಂದಿರಾ ಪಾಯಿಂಟ್ (Indira Point). |
| ೧೦ ಡಿಗ್ರಿ ಚಾನಲ್ (10° Channel) | ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಕಡಲ ಕಾಲುವೆ. |
| ಡಾ. ದಿನೇಶ್ ಶರ್ಮಾ | ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ನ ನೂತನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ (ಮಾಜಿ ಯುಪಿ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ). |
| ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಡಿ.ಕೆ. ಜೋಶಿ | ೨೦೧೭ ರಿಂದ ೨೦೨೬ ರವರೆಗೆ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಾಜಿ ನೌಕಾಪಡೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು. |
