ಪುರಿ: ಒಡಿಶಾದ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 3 ರಿಂದ 5, 2026 ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ವಿಪತ್ತು ಅಪಾಯ ಕಡಿತ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಗುಂಪಿನ ಎರಡನೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಾಜ್ಯವಾದ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾದರಿಯು (Uttarakhand Disaster Management Model) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಭಾರತದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ನ 11 ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ತಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಗೆ ಸದಾ ತುತ್ತಾಗುವ ಹಿಮಾಲಯದ ಕಠಿಣ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಸರ್ಕಾರವು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಕಂಠದಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
-
ಒಡಿಶಾದ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಮಾದರಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ.
-
ಜಾಗತಿಕ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಸಿಲ್ಕ್ಯಾರಾ ಸುರಂಗ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ’.
-
ಬ್ರಿಕ್ಸ್ನ 11 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ತಜ್ಞರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನ.
ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತೆ
ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಯಶಸ್ವಿ ಮಾದರಿಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (Early Warning Systems), ತ್ವರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಅಂತರ-ಇಲಾಖಾ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಮ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಜಾಣ್ಮೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (USDMA) ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ‘ಸಿಲ್ಕ್ಯಾರಾ ಸುರಂಗ’ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ಪಡೆ (SDRF) ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದಾಹರಣೆ: ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದ ಭೀಕರ ಸುರಂಗ ಕುಸಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ‘ಸಿಲ್ಕ್ಯಾರಾ ಸುರಂಗ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ’ಯನ್ನು (Silkyara Tunnel Rescue Operation) ಬಹು-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಸಮನ್ವಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜಾಗತಿಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳ ವಿವಿಧ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ತಜ್ಞರು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.
ಭಾರತದ ಬಹು-ಹಂತದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಭಾರತವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NDMA), ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (SDMA) ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳನ್ನು (DDMA) ಒಳಗೊಂಡ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಬಹು-ಹಂತದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ಸನ್ನದ್ಧತೆ, ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೇತನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (Disaster Management Act, 2005) ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Facts for Exams)
-
BRICS ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು: ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಭಾರತ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ರಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ, ಇರಾನ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE) ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಸೇರಿ 11 ದೇಶಗಳಿವೆ.
-
SDRF: ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಿತ ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.
-
ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಉತ್ತರಾಖಂಡವು ಹಿಮಾಲಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದು, ಭೂಕುಸಿತ, ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಸುರಂಗ ಕುಸಿತದಂತಹ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತುತ್ತಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
