ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸಾರದ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಲೇಖಕರು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ರೀತಿ. ಸನ್ಯಾಸವೆಂಬುದು ಕೇವಲ ವೈರಾಗ್ಯದ ಮುಖವಾಡವೇ, ಅಥವಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕಾರಂತರು ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ಓದುಗರ ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ನಡುವಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತಾಗಿ ಲೇಖಕರು ನೀಡಿರುವ ಚಿತ್ರಣ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಂಸಾರದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಪಾತ್ರಗಳು ತ್ಯಾಗ, ಸಹನೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಬದುಕನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಗಂಡು ಪಾತ್ರಗಳು ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಅಥವಾ ವೈರಾಗ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ನುಸುಳಿಕೊಳ್ಳುವ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ಲೇಖಕರು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸುಮಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ರುಕ್ಮಾಯಿ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಒಳಬಲ, ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಧರ್ಮವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟರೆ, ಶಿಂಕರರಾಯನಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪುರುಷನ ಅಂತರಂಗದ ದ್ವಂದ್ವ ಮತ್ತು ಪಲಾಯನ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎನ್ನಾ ಬ್ರೈಟ್ ಪಾತ್ರವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ‘ಸನ್ಯಾಸಿ ಬದುಕು’ ಕೇವಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲ; ಅದು ಕುಟುಂಬ, ಸಂಬಂಧಗಳು, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾರಂತರು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅಲಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಸಹಜವಾಗಿ ಓದುಗರ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
– ಮೌನಾತ್ಮ
