ನವದೆಹಲಿ/ಜಿನೀವಾ: ಸೌರ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಭಾರತದ ಸುಂಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಚೀನಾ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವಿವಾದ ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಿತಿ ರಚನೆ ಮನವಿಯನ್ನು ಭಾರತ ತಡೆಹಿಡಿದಿದೆ.
ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (ಡಬ್ಲ್ಯುಟಿಒ)ಯ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಮಂಡಳಿಯ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಮೇ 22, 2026ರಂದು ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೊದಲ ಮನವಿಗೆ ಭಾರತ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಚೀನಾ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿವಾದ ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2026ರಂದು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಮಧ್ಯೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆದರೂ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಬರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಮುಂದಿನ ಹಂತವಾಗಿ ಪ್ಯಾನೆಲ್ ರಚನೆಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿತ್ತು.
ಚೀನಾದ ಆರೋಪ ಏನು?
ಭಾರತವು ಕೆಲವು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಡಬ್ಲ್ಯುಟಿಒ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಚೀನಾ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸೌರ ಮಾದರಿಗಳ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ನಗದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ದೂರಿದೆ.
ಆದರೆ ಭಾರತದ ಕ್ರಮಗಳು ಡಬ್ಲ್ಯುಟಿಒ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಡಬ್ಲ್ಯುಟಿಒ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಮೂರು ಸದಸ್ಯರ ಪ್ಯಾನೆಲ್ ರಚಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಡಬ್ಲ್ಯುಟಿಒ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಪ್ಯಾನೆಲ್ ರಚನೆ ಮನವಿಯನ್ನು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ತಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮನವಿ ಮರುಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದರೆ ಪ್ಯಾನೆಲ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಸೌರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಜಾಗತಿಕ ಸೌರ ಮಾದರಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಶೇಕಡಾ 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಸೌರ ಮಾದರಿಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳಾಗಿದ್ದು, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ.
ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 2026ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಹನೋದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ವಿವಾದವನ್ನೂ ಚೀನಾ ಡಬ್ಲ್ಯುಟಿಒನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.
